Johnsatyricon

In vroeger tijden hadden de mijnwerkers een kanariepietje bij zich. Het beestje begon te tsjilpen als het mijngas rook. Dan wisten de mijnwerkers dat ze zich uit de voeten moesten maken. Mijngas was heel gevaarlijk: als het ontploft, dan waren ze eraan. Daarom was het kanariepietje heel nuttig en werd het geëerd.

Vandaag gebruikt men de term kanariepietje voor een stressgevoelig persoon. Stress is een lichamelijke reactie op nakend gevaar: zweten, hartkloppingen, een onbehaaglijk gevoel. In onze huidige maatschappiij gaat het meestal niet meer om fysiek gevaar: het opgegeten worden door roofdieren, of het moeten bestormen van de vijand. Stress verzamelt in het lichaam de nodige krachten om het gevaar te lijf te gaan, of om te vluchten.

Neen, het gaat meestal om emotioneel gevaar, bv. faalangst, situaties waarin je zelfbeeld als succesvol persoon een klap kan krijgen: examens, een evaluatie door je baas. Afwijzingsangst: als ik haar mijn liefde beken, zal ze me dan niet afwijzen? Sociale angst: vinden anderen mijn gedrag niet belachelijk of excentriek?Of ook nog, te hoge verwachtingen die je jezelf oplegt.

Sommige mensen zijn stressgevoeliger dan de anderen. Sommigen hebben een zenuwstelsel, ragfijn als een spinnenweb. Anderen hebben een zenuwstelsel, gemaakt van stalen kabels. De laatsten zijn misschien beter aangepast aan het leven. Maar de eersten hebben ook hun functie in het geheel der dngen.

Stressgevoelige mensen zijn de kanariepietjes van onze tijd.  Het gaat om dat angstige kind, dat de ouders zorgen baart, om die collega die zo dikwijls met ziekenverlof is. Misschien voelen zij aan wat de anderen niet aanvoelen: dat we misschien verkeerd bezig zijn. Dat er misschien relationele problemen zijn tussen de ouders van dat kind, of dat die hem beladen met onrealistische verwachtingen. Of de collega die bezwijkt onder onduidelijke of tegenstrijdige richtlijnen van zijn baas.

Kanariepietjes worden dikwijls met de vinger gewezen als 'zwakke' mensen, omdat ze niet passen in onze maatschappij van de maakbare mens, waarin sociaal succes en carrière bijna de enige maatstaven zijn geworden, waarmee we onszelf en de anderen beoordelen.

Kanariepietjes, de stressgevoelige mensen, houden de stressbestendige mensen een spiegel voor. Ze tsjilpen en zenden het signaal uit dat er iets verkeerd aan de hand is. Daarvan kunnen ook de stressbestendigen leren: in het voorbeeld van dat angstige kind, kunnen de ouders zich meer bewust worden van hun destructieve communicatiestijl, of toelaten dat het kind in plaats van ASO technisch onderwijs volgt. Beseffen dat ze niet het recht hebben om hun kind te beladen met hun niet waargemaakte dromen, bv. dokter of advocaat worden.

Of in het geval van de collega: de baas kan zich meer bewust worden van het feit dat hij onduidelijk communiceert en tegenstrijdige signalen uitzendt. Op de lange duur gaat de productiviteit van de gehele dienst naar beneden, en hij zal daar zelf het slachtoffer van worden.

Dus, eer de kanariepietjes in je gezin en op je werk, want je hebt ze nodig. Want als er echt mijngas is, dan ontploft het boeltje, en dan ga ook jij eraan.

Dat hebben de mijnwerkers altijd geweten. Als de kanariepietjes geen functie hadden in het geheel der dingen, dan waren ze al lang uitgestorven. Dat is de wet van de natuur. De natuur bestendigt wat nut heeft voor het leven, in dit geval de kanariepietjes, de stressgvoelige mensen...