Johnsatyricon

Lezers die mijn bijdragen over de Bende van Nijvel een beetje volgen, zullen zien dat ik regelmatig de naam van Guy Bouten laat vallen. Deze man heeft in 2008 een boek gepubliceerd, De Bende van Nijvel. Het dossier, het complot, de leden, verschenen bij Uitgeverij Van Halewyck.

Via mijn digitale tv heb ik van Actua+ tv een interview besteld en bekeken met Guy Bouten, auteur van een zeer recent boek over de Bende van Nijvel. Ik ben het met stukjes en beetjes aan het lezen. In het begin was ik een beetje teleurgesteld, omdat het zo versnipperd is. Het zijn vooral interviews met de belangrijkste personen uit het Bende-Dossier.

Zijn boek is ook slecht onthaald door de kritiek. Vooral De Standaard van 3 oktober 2008 zette de toon. Guy Bouten zou niets nieuws ontdekt hebben, en het mysterie van de Bende van Nijvel niet hebben opgelost. Het enige serieuze interview met Bouten verscheen in Dag Allemaal. Een ook ik heb zijn boek leren kennen via een tv-blaadje, dat ik toevallig doorbladerde, toen ik bij mijn moeder op bezoek was. Maar ik voelde die electrische schok in mij, die ik altijd voel als de fascinatie voor een onderwerp ontvonkt.

Het interview op Actua+ tv bracht voor mij geen nieuwe feiten aan het licht, want ik was het boek aan het lezen. Maar zo heb ik die man beter leren kennen. Hij is een heel intelligent man, een zeer gedreven onderzoeksjournalist, een echte Afgaanse windhond die zich in zijn onderzoek vastbijt. Hij heeft vijf jaar aan het boek gewerkt en dan zo weinig reactie of slechte kritiek krijgen op al dit harde werk, dat moet ontzettend pijn doen. Ik heb met die man te doen.

Ook het verleden van Guy Bouten is opmerkelijk. Hij is 25 jaar journalist bij de VRT geweest. Op een zeker moment hield hij zich bezig met een onderzoek naar het prostitutiemilieu. Hij trok zich de zaak aan van Nina, een Moldavische prostituee. Volgens sommige bronnen zou hij op haar verliefd zijn geworden.

Hij zou naar verluidt nogal verbaal gewelddadig geweest zijn tegen de advocaat van haar pooier om de 25.000 euro terug te eisen die Nina had moeten betalen. Guy Bouten gebruikte daarbij een valse naam, en hij werd beschuldigd van afpersing met wapenvertoon. Als gevolg daarvan bracht hij drie maanden in de gevangenis van Vorst door. Daar kwam hij in contact met een lid van de Bende van Patrick Haemers, tusssendoor kwam ook de Bende van Nijvel ter sprake, en zo ging de bal aan het rollen: Guy 's obsessie voor het Bende-Dossier.

Natuurlijk werd Guy Bouten ontslagen bij de VRT. Vermits hij zo 'n lange diensttijd had, werd hij serieus uitbetaald. Nu had hij de tijd en het geld om zich in het onderzoek naar de Bende van Nijvel vast te bijten. Zo betaalde hij op eigen kosten reizen naar Thailand om Bob Beijer te interviewen, naar Paraguay, etc.

Het is natuurlijk waar dat hij uiteindelijk niet op onomstotelijke wijze de daders van de Bende van Nijvel heeft gevonden. Maar wie kan dat wél? Politie en gerecht zijn er al twintig jaar mee bezig, en zij hebben de daders ook niet kunnen vinden.

Het boek van Guy Bouten is eerder een puzzel, bestaande uit 82 interviews, die je kris-kras kunt lezen. Tussendoor formuleert hij hypothesen, maar hij biedt geen eindconclusie. Maar nogmaals, wie is daartoe nog in staat?

Het Bende-Dossie is zo omvangrijk, biedt zo 'n duizelingwekkende doorsnede van de Belgische maatschappij in de jaren zeventig en tachtig.

Hypotheses genoeg; destabilisatie van de staat door extreem-rechts, stay behind-netwerken in het kader van Gladio (vorming van een paramilitaire militie in geval van een Sovjet-invasie), infiltratiev van (ex-) rijkswachters in het extreem-rechtse Westland New Post, barbouzes (politiemannen die het niet zo nauw nemen met de wettelijkheid en zelf weggezakt zijn in criminele milieu 's),...

Roze baletten, sexpartouzes waarin hooggeplaatsen zoals VDB (ex-premier en ex-minister van Defensie Paul Vanden Boeynants) en een zekere prins A. in hun blote kont ronddrentelden, en bij voorkeur sex hadden met minderjarigen, waarvan video-opnames zouden gemaakt zijn, die dan zouden gebruikt zijn geweest om die hooggeplaatsten te chanteren, idem dito voor het zgn. Dossier Pinon, lijsten van hooggeplaatste klanten van het netwerk van callgirls van Lydia Montaricourt, dat Procureur Deprêtre achter slot en grendel bewaarde, dat Paul Latinus van het WNP zijn 'levensverzekering' noemde, en waarvoor hij waarschijnlijk vermoord werd...

Moorden op mensen die teveel afwisten van de louche zaakjes van VDB op vlak van de wapen- en drughandel, hypotheses als zou de ontvoering van VDB doorgesteken kaart zijn, waardoor hij op een 'witte' manier het crapuul kon uitbetalen voor bewezen hand- en spandiensten...

Ordinaire roofmoorden door marginalen, werkloze armoezaaiers van de Borinage in het rijke Waals-Brabant, de clan De Staerke, manouche-zigeuners, rommelmarchanten in de Marollen, die zich met louche zaakjes bezig hielden...

De meeste feiten zijn allang bekend, maar niemand is nog in staat om al die stukjes van de puzzel tot een sluitend beeld samen te voegen, ook Guy Bouten niet.

Maar net door de interviews met de betrokkenen, krijg je een beter beeld van wat er in het Belgie van de jaren tachtig gebeurde, hoe de normen en zeden waren, hoe de grens tussen de maatschappelijke elite en zware criminele milieu 's zeer poreus was, ja, dat België in die tijd sterk leek op het maffieuze Italië. Je krijgt een beter inzicht in de psychologie van zware criminelen, rijkswachters, agenten van de Staatsveiligheid. Je ziet hoe al die personages hun eigen verhaal van de Bende van Nijvel hebben, vanuit hun invalshoek, hoe ze liegen, dingen verzwijgen, elkaar beschuldigen, en wilde geruchten de wereld insturen. Daardoor kon het verhaal van de Bende van Nijvel zulke mythische proporties aannemen.

Ik ben een fan van Britse politieseries, maar de realiteit is erger dan de fictie: dit zijn honderden politieseries, samengebald in één superverhaal. Voor al die fans van Morse, Frost, Trial and Retribution, Inspector Lynley, Midsummer Murders, etc...hier vind je stuff waarvan je haren overeind zullen staan. Zoveel feiten, zoveel personages. En het leuke van het Bende-verhaal is dat je zelf als een arm chair dedective kunt proberen het Bende-mysterie 'op te lossen'.

Maar dit is het verschil tussen een arm chair dedective zoals ik en die moedige onderzoeksjournalist die met moordenaars, extreem-rechts crapuul, frauderende ondernemers, sex-partouzeurs sprak, in een onstuitbare drang om de waarheid te achterhalen.

Hadden we maar meer procureurs, onderzoeksrechters en rechercheurs als Guy Bouten...