Johnsatyricon

Een bezoek aan de supermarkt doet je soms beter begrijpen wat er misgaat in de maatschappij, dan het lezen van kranten.  De 'maatschappij', de 'instellingen', de 'banken', 'het gerecht' zijn abstracties die eigenlijk niet bestaan. Ze zijn een geheel van mensen die zich tot elkaar verhouden. Zij zijn het 'grote', en de mensen in de supermarkt zijn het 'kleine'. In het kleine kan je  zien wat er in het grote misgaat en omgekeerd.

In de Aldi zag ik een kassierster snauwen naar een klante, die anderen in de rij voorstak, toen zij een andere kassa openmaakte. En een andere kassierster snauwde naar een kind dat op de vensterbank zat: 'wilt ge uw voeten daar eens van af doen! Ik maakte de bedenking: de mensen hebben gewoon geen fatsoen meer, ze zijn niet meer opgevoed. Ik heb het over de voorstekende klant en het kind op de vensterbank, niet over het snauwen van de kassiersters. Integendeel, zij verrichten opvoedkundig werk. Het is al ver gekomen met onze maatschapppij, als kassiersters opvoedkundig werk moeten verrichten.

We doen gewoon onze zin, datgene wat ons het meest voordeel oplevert, en we dumpen de last die uit ons gedrag voorstpruit op de anderen. Privatisering van de lusten, en socialisering van de kosten, dat geldt niet alleen voor de banken, dat geldt ook voor veel mensen aan de basis van de maatschappij. De maatschappij, het collectieve, dat is de afvalbak van alle drek die voortspruit uit extreem individualisme en najagen van persoonlijk gewin. 30 jaar neo-liberalisme hebben egoïsme, plantrekkerij en gewin op korte termijn tot hoogste goed gemaakt. Men moet nu niet komen klagen dat de maatschappij aan diggelen dreigt te vallen, dat de sociale cohesie inzakt, dat extreme ideologieën aan kracht winnen.

Er is gewoon nood aan een nieuw beschavingoffensief, om de door de idelogie van het individualisme verziekte mens opnieuw wat meer elementaire fatsoensregels bij te brengen, en opnieuw grenzen te stellen aan al die verwende ego 's, of het nu gaat om corrupte rechters, graaiende bankiers, voorstekende klanten in de supermarkt, of kinderen die met hun voeten de vensterbank bevuilen.

Opnieuw schandpalen en zweepslagen voor hen die op ernstige wijze de regels van de maatschappij overtreden, en overlast voor de anderen bezorgen? Bij recidivisme: brandmerking! Ja, laat me maar eens radicale praat verkopen. De ziekte van onze maatschappij is zodanig groot dat enkel radicale maatregelen zullen werken. Als de weldenkende mens met bezorgdheid voor de verloedering van het collectieve het niet doet, dan zullen de zwart- en bruinhemden het wel doen...

Wollen sokkenidealisme en geloof in de verbeterbaarheid van de mens is allang passé. Wie bv. geloofde dat de financiële sector uit eigen beweging aan zelfreiniging zou, doen, komt weeral bedrogen uit, en voedt de woede en frustratie tegen het systeem, die eens tot uitbarsting zal komen. De 'onzichtbare' hand van Adam Smith, die zogezegd alle individualismen in het economische en het sociale tot een evenwicht zou brengen, is niets meer en niet minder dan het recht van de sterkste in de jungle, d.w.z. hij met het meeste geld, of hij met het minste morele besef en opvoeding... J' ai dit.

Heb je gisteren vice-premier Laurette Onckelinckx op tv horen fulmineren tegen de banken? Het was een plezier om die Waalse furie vuur te zien spuwen. Het zijn de banken die de crisis hebben veroorzaakt. Het is niet meer dan normaal dat ook zij hun bijdrage leveren om de schade op te lappen. Ook Eerste Minister Van Rompaey heeft op de RTBF gezegd dat hij voor een belasting op de banken is.

Ook de Franse president Sarkozy sprak krachtige woorden tegen de graaicultuur van de banken. De publieke opinie in Frankrijk is woedend omdat in volle vakantieperiode uitlekte dat BNP Paribas, die met overheidsgeld van de ondergang werd gered, 1 miljoen aan bonusen reserveerde. En zelfs een ex-topman van Fortis Holding vindt de bonussen "immoreel en misdadig".

Als die nauwelijks verhulde woede al in de woorden van politieke leiders dooschemert, dan kan men zich voorstellen dat die in nog grotere mate bij de gewone mens leeft. Bij de kleine zelfstandige bv. Als die faiiliet gaat, dan wordt die niet met belastinggeld geholpen, maar wordt zijn inboedel door deurwaarders aangeslagen. Bij de gepensioneerde bv., die amper met zijn klein pensioentje de eindjes aan elkaar kan knopen.

De woede om de winstmachine van de banken die met belastinggeld in leven wordt gehouden. De banken krijgen geld toegestopt van de centrale banken en het spaargeld van de burger aan een schamele 1 %. Die beleggen ze tegen 4 % in veilige overheidsobligaties. 3 % zuivere winst dus. "Zo kan ik ook bankieren", zegt de notoir liberaal Paul de Grauwe, hoogleraar economie aan de KULeuven.

De verontwaardiging rond het crapuleus gedrag van de banken is dus algemeen. Ik zou zelfs meer zeggen: als de politieke klasse niet de moed heeft om een belasting op de banken door te drukken, hoe klein ook, dan loopt de legitimiteit van onze instellingen en ons systeem groot gevaar. Het zal profitariaat, zwartwerken, belastingontduiking en normvervaging nog meer in de hand werken. Voeg dit bij de diepe crisis van het Belgische gerecht, en ja begrijpt dat de sociale cohesie van onze maatschappij groot gevaar loopt.

Dus, beste politici, heb nu eens 6 minuten politieke moed, en hef een belasting op de banken. Indien u dit niet doet, dan zeg ik het sociaal contract op, en ik denk dat velen mij zullen navolgen. Wij kunnen dan niet meer instaan voor de gevolgen...