Johnsatyricon

Vannacht heb ik weer over X gedroomd. X is een meisje waarop ik dertig jaar geleden verliefd was. Zij was een blond meisje met een paardenstaartje. Het was in eerste kandidatuur rechten. In die zee van 500 studenten werd mijn blik door haar beeld getroffen. Ik werd waanzinnig verliefd. Hoe het verder afliep, laat ik aan jouw verbeelding over.

X komt dikwijls voor in mijn dromen. Maar een reële persoon in onze dromen is nooit alleen maar die persoon. Een droomgestalte ondergaat wat Freud in zijn Traumdeutung een verdichting noemt. Een beeld is een combinatie van verschillende beelden. X was in deze droom meer dan X, er waren elementen van andere vrouwen die ik gekend heb, maar de kern van de droomgestalte bleef wel als X herkenbaar.

Verschillende tijdsperioden vermengden zich in deze droom. X was ouder geworden, blijkbaar was zij de volwassen vrouw die ze nu is, als ik haar opnieuw zou ontmoeten. Ze was nog even mooi als vroeger, maar nu had ze een volwassen, kort, blond kapsel, niet meer die lange paardenstaart. De paardenstaart is een typisch attribuut van de bakvis, het jonge meisje. Dat was X dus niet meer. De context en de andere droompersonages herinnerden dan weer aan het verleden, aan de studentenwereld, waarin ik haar in het echt leerde kennen. Zo de sfeer van met vrienden afspreken, en dan leuke grieten leren kennen. Mijn vrienden in de droom bleken X te kennen, wat jaloezie oproep. Al die jaren kenden ze X, en hadden ze met haar afgesproken. Ik wilde met die vrienden opnieuw aanknopen, om zo X te kunnen zien. X bleek de combinatie uit te stralen van beschikbaarheid en onverschilligheid.

Dat ik uitgerekend vannacht over X droomde, kan duidelijk toegeschreven worden aan de bijdrage die ik gisteren schreef, over filosofie in het eerste jaar rechten.  Ik herinnerde mij de sfeer van toen, waarin X zo 'n belangrijke rol speelde. Mijn onbewuste reageerde prompt door in mijn droom het beeld van X op te roepen, en mij een verhaal aan te bieden.

Maar wat is de betekenis van deze droom over X? Heeft een droom überhaupt een betekenis? Moet een droom een betekenis hebben? Freud spreekt over de manifeste droominhoud, dit zijn de beelden, de personages, de sfeer, de mise-en-scène, en de latente droominhoud, dit is de betekenis die de droom uitdrukt of wil uitdrukken. De betekenis die dromen kunnen hebben, verschilt volgens mij naargelang de situatie van de dromer. Als de dromer sterk afgesneden is van zijn emoties en zijn onbewuste, dan hebben dromen een belangrijke signaalfunctie en kan de klassieke droomanalyse worden toegepast, bv. deze droom betekent dat je de dood van je moeder nog altijd niet verwerkt hebt.

Maar als de dromer emotioneel verder gegroeid is (zonder valse bescheidenheid behschouw ik me als behorend tot deze categorie), dan hoeft men niet meer zo te zoeken naar een specifieke betekenis vaan een droom. Dan is men niet meer zo bang voor de wereld van de emoties, dan weet men dat een mens verlangens, sexuele begeerte, vreugde, jaloezie, verlieservaringen, rouw en verdriet kent. Al die emoties kunnen in droombeelden een vorm krijgen.

Misschien is de betekenis van deze droom over X simpele wensvervulling. Dit was ook wat Freud in zijn vroegste periode over de betekenis van de droom dacht. Misschien had ik gisteren, toen ik over mijn eerste jaar aan de universiteit schreef, het onbewuste verlangen om X weer te zien. Mijn onbewuste reageerde daarop door in mijn droom X te tonen, zodat mijn wens om X weer te zien vervuld is, want ik heb haar in imaginaire vorm weergezien.

Wanneer je een mooie droom hebt gehad, dan voel je je 's morgens heerlijk. Zo is het ook nu: ik voel me heerlijk. meer moet dat niet zijn...