Johnsatyricon

Eergisteren en gisteren een zeer aangrijpende film gezien: 'Ludwig II' van de Italiaanse regisseur Lucio Visconti uit 1972, een film van bijna vier uur. Hij gaat over het leven Ludwig II, koning van Beieren tussen 1864 en 1886. Hij kwam in aanvaring met de conventies van zijn samenleving, kon zijn ambt niet meer aan en trok zich steeds meer terug in een sprookjeswereld. Tenslotte werd hij door de regering krankzinnig verklaard en afgezet, waarna hij zelfmoord pleede door zich in een meer te verdrinken.

Bij ons thuis hadden we een boek, genaamd 'de wonderen van de wereld' of zoiets. Daarin was ook het slot Neuschwanstein te zien, het sprookjeskasteel dat Ludwig II liet bouwen in de Beierse bergen. Beelden uit dat boek werden heropgeroepen bij het bekijken van deze film, het donkerbruin glanzende hout van het meubilair met grillige neogotische vormen, de schitterende overdaad van goud. Tenslotte lijkt de Ludwig II uit de film van Visconti griezelig veel op het schilderij van de vorst, dat ik mij uit dat boek herinner.

Vermits de film zo ontzettend lang is, kon ik hem niet op één avond  uitzien. Het eerste deel gaat over het begin van de regeringsperiode van Ludwig II, toen hij weliswaar een ietwat wereldvreemde en verlegen jongeman was, maar toch een hoge opvatting had over zijn koningschap. Hij zou zijn onderdanen opvoeden tot kunst en schoonheid. Hij werd de beschermheer van Wagner, liet hem zijn opera 's opvoeren, die echter zoveel geld kostten, dat de bevolking morde omdat hun belastinggeld werd verkwist voor zoiets 'nutteloos'.

Er was de verliefdheid op zijn nicht Elisabeth 'Sissi', keizerin van Oostenrijk (gespeeld door de heerlijke Romy Schneider). Om toch iets van Elisabeth te kunnen bezitten, verlooft hij te zich met haar zuster, Sophie. Maar hij blijft het huwelijk uitstellen, kan zich niet binden en verbreekt de verloving. Het tweede deel van de film gaat over de doorbraak van zijn waanzin, waarbij hij zich terugtrekt in zijn eenzame, sombere kastelen, er een Wagneriaanse homo-erotische sprookjeswereld van pure schoonheid schept, en de band met de realiteit volledig doorsnijdt. Waarna het onvermidjelijke gebeurt, zijn krankzinnigverklaring, zijn afzetting, en tenslotte zijn dramatische zelfmoord.

Koning Ludvig II streede een esthetische levenshouding na, wars van de conventies van de samenleving, de plicht en de realiteit. Het superieure individu eist het recht op om te vertoeven in een wereld van pure vormenschoonheid en sublieme ideeën. De essentie van de film wordt naar mijn mening goed samengevat in de dialoog van de koning met kapitein Dürckheim, een jeugdvriend. Beieren heeft de oorlog  tegen Pruisen verloren. Kapitein Durckheim heeft daarin dapper gevochten, hij vertegenwoordigt de plicht, de sociale conventies en de gewone man. Ludwig II was tegen de oorlog en had zich teruggetrokken in zijn kastelen en daarmee zijn volk in de steek gelaten.

Ludvig II: "De wereld om ons heen is onverdraaglijk en bekrompen. De mensen dromen alleen van materiële zekerheid. Ze zijn bereid er hun leven voor te geven. Ik wil vrij zijn om mijn geluk te vinden in het onmogelijke. (...) Ik probeer mijn daden aan te passen aan mijn ideeën. Ik wil altijd in waarheid leven."

 Kapitein Dürckheim: "(...) U zegt dat u in waarheid wil leven. U bedoelt te zeggen dat u in vrijheid wil leven volgens uw eigen gevoel en smaak. Zonder hypocrisie en leugens. Is het niet? Volgens mij heeft de waarheid niets te maken met deze zoektocht naar 't onmogelijke. De vrijheid van enkelingen heeft niets gemeen met de echte, ware vrijheid. De vrijheid van alle mensen is waar ieder van ons evenveel recht op heeft. We leven in een wereld zonder onschuldigen waar niemand als rechter mag optreden.(...) U denkt een moedige keus gemaakt te hebben. Maar u vergist zich. Denk niet dat u geluk kunt vinden buiten de regels van de plicht. Wie werkelijk van 't leven houdt, moet niet het onmogelijke zoeken, maat het uiterst voorzichtig spelen. Ook een vorst. Want de macht van een vorst is altijd beperkt door de grenzen van zijn eigen samenleving. Wie kan hem buiten die grenzen volgen? Wie? Zeker niet de meest eenvoudige mensen die enkel bezig zijn met wat zekerheid te zoeken, niet alleen materieel, maar ook moreel, waarover Uwe Majesteit met grote minachting sprak. Dus wie U volgt, legt deze vrijheid uit als het zoeken naar genot buiten iedere morele dwang om. Nee, dat kan U niet willen. (...)Een gevolg van laffe knechten, van uitbuiters, verslaafden aan illusies. Dat geloof ik niet. Zo'n gevolg kunt u niet wensen. Hoe kan een jonge man niet een ander bestaanrecht aan z'n leven geven? Al is het buitengewwoon moeilijk. Dat van de eenvoudige mensen die middelmatigheid accepteren. Ik weet dat het heel moeilijk is voor iemand die hogere idealen nastreeft. Maar het is de enige hoop tot redding uit een enorme eenzaamheid."

Griezelig accuraat, deze woorden, en ik huiverde, want ik ook ik ben niet immuun voor bepaalde trekjes van Ludvig II, welsiwaar niet het streven naar esthetische vormen, ik ben een ander type, dat van de intellectueel, die de schoonheid van de eeuwige waarheid zoekt, waarbij ik soms in aanvaring ben gekomen met de verwachtingspatronen en de machtsverhoudingen in de 'bekrompen' samenleving.

De film van Visconti is ook een reflectie op bepaalde excessen van het Duitse denken van de 19de eeuw, het schoonheidsideaal, het esthetisch offensief van Duitse intellectuelen en kunstenaars, die temidden van de opkomende industriële revolutie, het Duitse nationalisme, en de politieke onmacht van de burgerij, een wereld van pure schoonheid en vormen wilden creëren. Wagner met zijn opera 's, die het Duitse mythische verleden ophemelden. Hoewel  Nietsche niet in de film ter sprake komt, past hij perfect in de levensvisie van koning Ludvg II: de heroïsche zoektocht van het superieure individu naa eeuwige schoonheid en waarheid, ver verheven boven de middelmatige bekromenheid van het gewone volk, dat slechts wat zekerheid en de warmte van de kudde zoekt. En een waarschuwing aan het adres van de elitaire kunst, ook vandaag de dag nog, waarbij het gevaar altijd om de hoek loert dat ze van de socale werkelijkheid vervreemdt en tot pure vormenkitsch vervalt, die niets meer te maken heeft met wat het gros van de mensen bezighoudt.

Tenslotte, cinematografisch is deze film van Visconti een pareltje, een eindeloze oceaan van schoonheid, prachtige kleuren en belichting, een heerlijk traag tempo, waarop de kijker zich laat voorbewegen, een hoofdpersonage waarvoor men onmogelijk geen compassie kan hebben, de pure Arestotelische dramatische held, die aan zijn hoogmoed ten onder gaat.

Ik tracteer jullie op een fragment uit deze film, helaas zonder ondertitels. De koning arriveert als een Wagneriaanse held in de sprookejsgrot, met de zwanen van Lohengrin. Een lakei zegt tegen de acteur die de koning heeft uitgenodigd, dat hij niet geïnteresseerd is in zijn persoon, maar alleen in de helden die hij uitbeeldt, zoals Romeo en Didier. Ludvig II jaagt de arme acteur op om uren achtereen sublieme woorden te declameren, die de koning in verrukking aanhoort, de tanden aangetast door het drinken van teveel wijn. Tot de beklagenswaardige acteur instort, hij is tenslotte maar een mens, die een fictionele, niet-bestaande werkelijkheid uitbeeldt en er niet mee samenvalt...

Op Canvas zenden ze tegenwoordig 'Twin Peaks' opnieuw uit, de cultserie uit de jaren negentig. Ik heb die indertijd niet gezien, maar ik hoorde er veel van. Canvas heeft nu de eerste serie al uitgezonden, morgen, 29 augustus, beginnen ze met de tweede serie.

Dit is een echte aanrader, als je vrijdagavond thuis bent, en je bent die pulp op Vtm, VT4 en 2Be beu, kijk dan naar Twin Peaks op Canvas. Het is nogal laat, rond 23.20 u, maar alle waardevolle dingen in het leven kosten nu eenmaal moeite.

Het lichaam van Laura Palmer, de lieveling van iedereen, wordt dood teruggevonden, ingepakt in plastic. Who killed Laura Palmer? Special Agent Cooper van de FBI wordt op de zaak gezet. Hij ontdekt een web van intriges, gesponnen rond drugs en prostitutie, waarin Laura Palmer was ingewikkeld.

Twin Peaks draait niet zomaar rond dit vrij banale verhaalselement -dagelijks vinden op tv tientallen fictionele moorden plaats-. Nee, het is de vormgeving, de uitwerking, de cinematografische technieken die de serie zo interessant maken. Lynch toont ons een wereld van passie, waanzin en criminaliteit onder de oppervlakte van een fatsoenlijk middenklasse-stadje.

Door het gebruik van kleuren, symbolen en zwarte humor creëert regisseur David Lynch een vervreemde en vervreemdende realiteit, ja, een nachtmerrie-achtige ervaring.

Mooi voorbeeld van de stijl van Lynch vindt men hier in dit clipje over een droom die FBI-Agent Cooper heeft, en waarin hij allerlei aanwijzingen vindt over de moordenaar van Laura Palmer. De droom speelt zich af tegen een helrode achtergrond. Rood is de lievelingskleur van Lynch, het is de taal van de passie, die de mens verscheurt en uiteindelijk ten gronde richt.

Agent Cooper is verouderd. Je ziet die vreemde dwerg, die in een vreemde taal lijkt te spreken, maar je herkent er toch Engels in. De dwerg sprak de tekst achterstevoren uit, en dan hebben ze de geluidsband omgedraaid. Dit geeft een heel vervreemdend effect.

Je ziet Laura Palmer in al haar schoonheid, gespeeld door Sheryl Lee. In de serie zie je haar zelden, want ze is immers dood. Pas in 'Fire: Walk With Me', de film die achteraf werd gemaakt, zie je haar levend tijdens de laatste dagen van haar leven.

Tenslotte die vreemde, grappige dans van de dwerg...

(Dit clipje is iets te lang naar mijn normen, maar mijn eigen opnames van de tv-serie zijn niet zo goed gelukt. Op 1:00 min begint de droom in de rode kamer...)

In zijn poging zijn gezin en zichzelf te vrijwaren van financiële problemen, raakt Martin langzaamaan meer en meer verstrikt in een net van leugens en bedrog. Een oplossing lijkt heel ver af.

regie: Geoffrey Enthoven
cast: Ben Van Ostade, Bien De Moor, Sandrine André, Viviane De Muynck, Ziggy Moens, Clara Cleymans, Chris Lomme, François Beukelaers, Eddy Vereycken, Kurt Rogiers

Release: 27 februari 2008

Vanavond is het herhaling van The Lord of the Rings: The Return of the King op Ned 3. Cate Blachett is indrukwekkend als Galadriel, de Elfenkoningin. Tegenwoordig is ze te zien als Queen Elisabeth in de gelijknamige film. Ik ga daar zeker nog een bijdrage over brengen.

Dit is een amateurtrailer die ik op Youtube gevonden heb. Ik hou geweldig veel van zulke amateurtrailers. Ik vind die meestal beter dan de officiële theatrical trailers. Ze zijn gemaakt door fans die bepaalde aspecten eruitlichten of uitvergroten die hen bijzonder aanspreken.

Soms laten ze het geluid weg en zetten ze er muziek op, hetgeen een heel aparte dimensie aan de beelden geeft. De geluidsfilm met zijn nadruk op dialogen heeft de film realistischer gemaakt, maar heeft daardoor ook wat van de expressiviteit van de mimiek (het ogenspel) en het eigene van de beeldtaal verloren.

Gisteren thuisgebleven met vrienden. Gezapt om tussen de onzin toch iets zinnigs te vinden. Gekeken naar Girl with a Pearl Earring op BBC. We keken ademloos toe, en vermits het in Engeland een uur vroeger dan bij ons is, hadden we niet eens door dat het al Nieuwjaar was, tot buiten het knallen van vuurwerk te horen was.

Girl with a Pearl Earring is een heel mooie film. Uitgangspunt is het beroemde schilderij van de Nederlandse schilder Johannes Vermeer uit 1665. Het verhaal van het 17-jarige dienstmeisje Griet dat in dienst komt bij de familie Vermeer. Hoewel ze maar een simpel boerenmeisje is, begrijpt ze -in tegensteling tot Vermeers vrouw- diens wereld, en zo wint ze de belangstelling van de schilder. Ze mag de verf prepareren, de kleurstoffen mengen met lijnzaadolie.

In opdracht van een rijke mecenas schildert Vermeer het portret van Griet. Ze draagt de oorbellen van zijn vrouw. Het moet allemaal in het geniep gebeuren, omdat de echtgenote jaloers is dat het dienstmeisje dichter bij Vermeer staat dan zijzelf. Er is een onuitgesproken liefdesspanning tussen Vermeer en Griet.

In deze film is het vooral de beeldtaal die spreekt. Er zijn nauwelijk dialogen. Het lijkt wel een tot leven gekomen schilderij van Vermeer, met die typische lichtinvallen. Griet wordt vertolkt door Scarlett Johansson, die dat ongelooflijk goed doet. Colin Firth speelt Vermeer als de norse, introverte schilder.

Deze film is een absolute aanrader voor cinefielen. Het is de debuutfilm van de Britse regisseur Peter Webber uit 2003.

Het meisje met de parel (1665) door Johannes Vermeer

Scarlet Johansson als Griet in Girl with a Pearl Earring

De brenger van dit clipje op Youtube schreef er deze tekst bij:

Official Theatrical Trailer for Book of Shadows: Blair Witch 2 (2000), the sequel to the 1999 Horror/Documentary film The Blair Witch Project which grossed more than $140 on the US box office and was called "one of the scariest movies ever made".

The film centers around a group of Boston college students who become fascinated by the events of the three missing filmmakers in Maryland, so they decide to go into the same woods and find out what really happened, unaware that some things should never be messed with.

Starring Kim Director (Inside Man), Jeffrey Donovan (Hitch), Erica Leerhsen (The Texas Chainsaw Massacre), Tristen Skyler (Cadillac Man) and Stephen Barker Turner (The Warrior Class

Waarschuwing: dit clipje is niet geschikt voor -14 jarigen en ook niet voor gevoelige mensen, omdat die zeer gewelddadige scènes bevat! 

Trailers zijn zeer efficiënte methode om het succes van films en bij uitbreiding multimediale blogs te promoten. Onderzoek het belang van populaire harde muziek. Die bieden een nieuwe dimensie toe aan de trailer. Zorg ervor dat trailers niet te lang, zijn, verklap niet teveel beelden, zeker niet over de afloop van de film.

Persoonlijk vind ik deze trailer iets te lang en te gewelddadig. Hij toont veel gewelddadige beelden die nu eenmaal goed verkopen. De middeleeuwen waren een gewelddadige tijd, maar zijn we zoveel beter geworden?

Het andere aspect van Jeanne, haar visioenen, haar 'stemmen', stond ze echt in contact met God of was ze psychotisch?, haar hoogmoed "You fought for yourself, Jeanne"-"No!" is nu éénmaal moeilijke visueel in kaart te brengen.

Hilarische uitzending van South Park over de film 'The Passion of Christ'. Deze film verdeelt de gemoederen in South Park, omdat hij antisemitisch zou zijn. Tot slot van rekening komt de regisseur, Mel Gibson, op de proppen. Hij blijkt een totaal geschifte masochist te zijn, die met zijn uitwerpselen op de muur schrijft en smeekt om gefolterd te worden, in navolging van zijn film. South Park, dat ik onlangs via TMF heb leren kennen, is zwart, grof en hard, maar het is heerlijke humor.

Mevrouw Protput, onze gewaardeerde medewerkster, heeft zich weer eens in haar enthousiasme laten meeslepen. Onze hoofdredacteur had haar nochtans formeel op het hart gedrukt om geen scheetvideo 's meer te brengen. Maar ja, gedane zaken nemen geen keer. Gelukkig komt Mevrouw Protput er met een reprimande van af...