01-08-09

Chimerika: de symbiose tussen China en Amerika

Mensen van mijn generatie hebben nog het communistische China onder Mao meegemaakt. Weet je nog, het rode boekje en ander symbolen? De tijden zijn radicaal veranderd. In de jaren tachtig en negentig begon de toenmalige sterke man van China, Deng Xiao Ping, dit gigantische continent te openen voor het Westen. China werd één van de snelst groeiende economieën ter wereld. Men schat dat het BNP van China tegen 2027 dit van de Verenigde Staten zal overtreffen.

China zou men kunnen omschrijven als een gemengd communistisch-kapitalistisch systeem. De staat houdt nog altijd een stevige greep op de economie, maar heeft zich opgengesteld voor de internationale handel, omdat het land daar baat bij heeft. Misschien zal later blijken dat een staatskapitalisme met openheid naar de wereld het mssest succesvolle systeem is om materiële welvaart te creëren, tenminste als men niet moeilijk doet over persoonlijke vrijheid en mensenrechten. Maar dat is slechts speculatie.

De voormalige ideologische aartsvijanden, Amerika en China, zijn in een merkwaardige economische symbiose met elkaar verstrengeld, in die mate zelfs dat Niall Ferguson, economisch historicus en professor in Harvard, spreekt van 'Chimerika'.

De motor van die symbiose is de gigantische consumptiedrift van de Amerikaanse consument op basis van geleend geld. Dus overspoelt China de Amerikaanse markt met goedkope Chinese produkten, die de rekken van de supermarktgigant Wal-Mart vullen. Dus vloeien Amerikaanse dollars naar China, het tekort op de Amerikaanse handelsbalans is gigantisch. Die dollars vloeien opnieuw terug naar Amerika in de vorm van leningen. China is de bankier van Amerika geworden. In plaats van dat het geld zoals vroeger van West naar Oost vloeide, vloeit het nu van Oost naar West. Een groot deel van de Amerikaanse overheidsschuld is dus in handen van de Chinezen.

China heeft gigantische dollarvoorraden. Daarom is het land ongerust over de astronomische stimulusmaatregelen van de regering-Obama. Het vreest de waardevermindering van de dollar, door het gigantisch bijdrukken van geld door de Amerikaanse centrale bank. Als de wisselkoers van de dollar daalt, wordt immers ook de waarde van de gigantische dollarvoorraden in China minder waard.

Van haar kant beschuldigen de Amerikanen China dat ze haar munt artificieel laag houdt, door overal ter wereld dollars op te kopen. Daardoor kunnen de Chinese produkten zo goedkoop blijven.

Een eigenaardig economisch verstandshuwelijk, de verhouding tussen Amerika en China. Net zoals in elk koppel is er af en toe gekibbel, maar al bij al varen beide partners er wel bij. Tenminste, zolang China bereid blijft om dollars te lenen aan de consumptiehongerige Amerikanen.

Deze documentaire van Niall Ferguson is een deel van "The Ascent of Money", waarin hij de opkomst van de globalisering beschrijft, vanaf het 19de-eeuwse Britse kolonialisme tot nu. Een pientere jongen, die Nial Ferguson, iemand om van te leren...