Johnsatyricon

Bart de Wever (PS,ik ben geen NVA-er) zegt in een interview in De Morgen dat de criminaliteit en het publiek geweld verminderd zijn: "Er zijn minder messengevechten dan vroeger, minder vechtpartijen. het verschil is dat geweld toen een betekenis had: het was onderhevig aan codes, territoriumafbakening, het beschermen van de partner. Vandaag zie je meer en meer zinloos geweld: men slaat elkaar de hersens in".

Ik geloof daar zeer sterk in. Ondanks alle optimistische mensbeelden, behoort geweld tot de natuur van de mens. Er is altijd geweld geweest en er zal altijd geweld zijn. Maar de vorm, de sociale zichtbaarheid en de betekenis van geweld verschuift voortdurend.

We hebben het hier over geweld in de civiele maatschappij, niet over oorlog, dat is een heel ander verhaal. We hebben het gevoel dat er alsmaar meer criminaliteit is. Maar dit komt door de massamedia. Bijna onmiddellijk, in real time, krijgen we beelden te zien van geweld. Vroeger, in de tijd van de postkoets, zou het bv. weken geduurd hebben, alvorens het bericht van de zinloze moordpartij in het Duitse Winnenden ons bereikt zou hebben.

Maar goed, geweld had vroeger meer een ritueel karakter, het ging om het verdedigen van de "eer". Jongens van een ander dorp die de meisjes van 'ons' dorp kwamen opvrijen, kregen een flink pak rammel, of een snee met een mes. Jij beledigt mij in het café, en onmiddellijk geef ik een snee met mijn mes in jouw meest zichtbare lichaamdeel, je gezicht, zodat jevoor de rest van je leven met een litteken zult rondlopen. Zo is mijn eer gered.

Veel geweld had vroeger het karakter van 'doodslag', uit de hand gelopen caféruzies, echtelijke conflicten, problemen tussen liefdesrivalen. Het start meestal met een belediging, bv. "jouw vrouw is een hoer". We beginnen te vechten en één van ons trekt een mes en steekt. Eén van ons wordt gedood of sterft later aan zijn verwondingen. Maar het was helemaal niet de bedoeling dat er een dode valt.

Doodslag is iemand doden zonder de intentie om te doden. Moord daarentegen is het bewust en rationeel iemand om zeep helpen, met de intentie om te doden. Het is een interessante beschavingshypothese dat er een verschuiving plaatsvindt van doodslag naar moord.

Dat het doden van de mens meer en meer een instrumenteel karakter krijgt, een middel om er zelf beter van te worden, bv. afrekeningen binnen het drugmilieu, het uitschakelen van een concurrent die de ongeschreven codes van het misdaadmilieu overschrijdt of buiten zijn territorium durft te opereren.

Tegelijkertijd zien we meer en meer zinloos geweld: massamoorden, het doden als een laatste wanhoopsdaad door een mens die psychisch gestoord is, of een mens die alle houvasten in het leven verloren heeft. Niet overtuigd? Hier een lijstje uit de recente periode van 'dolle schutters':

• april 2007: 33 mensen worden geood op de universiteitscampus van Virginia Tech
• juni 2008: een arbeiders brengt in een plasticfabriek in Kentucky vijf mensen om het leven
• september 2008: zes mensen laten het leven bij een aantal veschietingen in de staat Washington
• december 2008:  een als kerstman vermomde man brengt negen mensen en zichzelf om in Los Angeles
• maart 2009: een schutter doodt elf mensen bij een reeks beschietingen in Alabama
• maart 2009: in het Duitse Winnenden trekt een jonge dader een school binnen en vermoordt zestien jongeren, waarna hij de hand aan zichzelf slaat
• 3 april 2009: bij een schietpartij in een migrant'encentrum in New York komen minstens dertien mensen om. De dader schiet zichzelf neer

En dan hebben we het nog niet over Hans Vanthemsche en Kim De Gelder! 

Lezers die mijn bijdragen over de Bende van Nijvel een beetje volgen, zullen zien dat ik regelmatig de naam van Guy Bouten laat vallen. Deze man heeft in 2008 een boek gepubliceerd, De Bende van Nijvel. Het dossier, het complot, de leden, verschenen bij Uitgeverij Van Halewyck.

Via mijn digitale tv heb ik van Actua+ tv een interview besteld en bekeken met Guy Bouten, auteur van een zeer recent boek over de Bende van Nijvel. Ik ben het met stukjes en beetjes aan het lezen. In het begin was ik een beetje teleurgesteld, omdat het zo versnipperd is. Het zijn vooral interviews met de belangrijkste personen uit het Bende-Dossier.

Zijn boek is ook slecht onthaald door de kritiek. Vooral De Standaard van 3 oktober 2008 zette de toon. Guy Bouten zou niets nieuws ontdekt hebben, en het mysterie van de Bende van Nijvel niet hebben opgelost. Het enige serieuze interview met Bouten verscheen in Dag Allemaal. Een ook ik heb zijn boek leren kennen via een tv-blaadje, dat ik toevallig doorbladerde, toen ik bij mijn moeder op bezoek was. Maar ik voelde die electrische schok in mij, die ik altijd voel als de fascinatie voor een onderwerp ontvonkt.

Het interview op Actua+ tv bracht voor mij geen nieuwe feiten aan het licht, want ik was het boek aan het lezen. Maar zo heb ik die man beter leren kennen. Hij is een heel intelligent man, een zeer gedreven onderzoeksjournalist, een echte Afgaanse windhond die zich in zijn onderzoek vastbijt. Hij heeft vijf jaar aan het boek gewerkt en dan zo weinig reactie of slechte kritiek krijgen op al dit harde werk, dat moet ontzettend pijn doen. Ik heb met die man te doen.

Ook het verleden van Guy Bouten is opmerkelijk. Hij is 25 jaar journalist bij de VRT geweest. Op een zeker moment hield hij zich bezig met een onderzoek naar het prostitutiemilieu. Hij trok zich de zaak aan van Nina, een Moldavische prostituee. Volgens sommige bronnen zou hij op haar verliefd zijn geworden.

Hij zou naar verluidt nogal verbaal gewelddadig geweest zijn tegen de advocaat van haar pooier om de 25.000 euro terug te eisen die Nina had moeten betalen. Guy Bouten gebruikte daarbij een valse naam, en hij werd beschuldigd van afpersing met wapenvertoon. Als gevolg daarvan bracht hij drie maanden in de gevangenis van Vorst door. Daar kwam hij in contact met een lid van de Bende van Patrick Haemers, tusssendoor kwam ook de Bende van Nijvel ter sprake, en zo ging de bal aan het rollen: Guy 's obsessie voor het Bende-Dossier.

Natuurlijk werd Guy Bouten ontslagen bij de VRT. Vermits hij zo 'n lange diensttijd had, werd hij serieus uitbetaald. Nu had hij de tijd en het geld om zich in het onderzoek naar de Bende van Nijvel vast te bijten. Zo betaalde hij op eigen kosten reizen naar Thailand om Bob Beijer te interviewen, naar Paraguay, etc.

Het is natuurlijk waar dat hij uiteindelijk niet op onomstotelijke wijze de daders van de Bende van Nijvel heeft gevonden. Maar wie kan dat wél? Politie en gerecht zijn er al twintig jaar mee bezig, en zij hebben de daders ook niet kunnen vinden.

Het boek van Guy Bouten is eerder een puzzel, bestaande uit 82 interviews, die je kris-kras kunt lezen. Tussendoor formuleert hij hypothesen, maar hij biedt geen eindconclusie. Maar nogmaals, wie is daartoe nog in staat?

Het Bende-Dossie is zo omvangrijk, biedt zo 'n duizelingwekkende doorsnede van de Belgische maatschappij in de jaren zeventig en tachtig.

Hypotheses genoeg; destabilisatie van de staat door extreem-rechts, stay behind-netwerken in het kader van Gladio (vorming van een paramilitaire militie in geval van een Sovjet-invasie), infiltratiev van (ex-) rijkswachters in het extreem-rechtse Westland New Post, barbouzes (politiemannen die het niet zo nauw nemen met de wettelijkheid en zelf weggezakt zijn in criminele milieu 's),...

Roze baletten, sexpartouzes waarin hooggeplaatsen zoals VDB (ex-premier en ex-minister van Defensie Paul Vanden Boeynants) en een zekere prins A. in hun blote kont ronddrentelden, en bij voorkeur sex hadden met minderjarigen, waarvan video-opnames zouden gemaakt zijn, die dan zouden gebruikt zijn geweest om die hooggeplaatsten te chanteren, idem dito voor het zgn. Dossier Pinon, lijsten van hooggeplaatste klanten van het netwerk van callgirls van Lydia Montaricourt, dat Procureur Deprêtre achter slot en grendel bewaarde, dat Paul Latinus van het WNP zijn 'levensverzekering' noemde, en waarvoor hij waarschijnlijk vermoord werd...

Moorden op mensen die teveel afwisten van de louche zaakjes van VDB op vlak van de wapen- en drughandel, hypotheses als zou de ontvoering van VDB doorgesteken kaart zijn, waardoor hij op een 'witte' manier het crapuul kon uitbetalen voor bewezen hand- en spandiensten...

Ordinaire roofmoorden door marginalen, werkloze armoezaaiers van de Borinage in het rijke Waals-Brabant, de clan De Staerke, manouche-zigeuners, rommelmarchanten in de Marollen, die zich met louche zaakjes bezig hielden...

De meeste feiten zijn allang bekend, maar niemand is nog in staat om al die stukjes van de puzzel tot een sluitend beeld samen te voegen, ook Guy Bouten niet.

Maar net door de interviews met de betrokkenen, krijg je een beter beeld van wat er in het Belgie van de jaren tachtig gebeurde, hoe de normen en zeden waren, hoe de grens tussen de maatschappelijke elite en zware criminele milieu 's zeer poreus was, ja, dat België in die tijd sterk leek op het maffieuze Italië. Je krijgt een beter inzicht in de psychologie van zware criminelen, rijkswachters, agenten van de Staatsveiligheid. Je ziet hoe al die personages hun eigen verhaal van de Bende van Nijvel hebben, vanuit hun invalshoek, hoe ze liegen, dingen verzwijgen, elkaar beschuldigen, en wilde geruchten de wereld insturen. Daardoor kon het verhaal van de Bende van Nijvel zulke mythische proporties aannemen.

Ik ben een fan van Britse politieseries, maar de realiteit is erger dan de fictie: dit zijn honderden politieseries, samengebald in één superverhaal. Voor al die fans van Morse, Frost, Trial and Retribution, Inspector Lynley, Midsummer Murders, etc...hier vind je stuff waarvan je haren overeind zullen staan. Zoveel feiten, zoveel personages. En het leuke van het Bende-verhaal is dat je zelf als een arm chair dedective kunt proberen het Bende-mysterie 'op te lossen'.

Maar dit is het verschil tussen een arm chair dedective zoals ik en die moedige onderzoeksjournalist die met moordenaars, extreem-rechts crapuul, frauderende ondernemers, sex-partouzeurs sprak, in een onstuitbare drang om de waarheid te achterhalen.

Hadden we maar meer procureurs, onderzoeksrechters en rechercheurs als Guy Bouten...

De ex-VRT journalist heeft een boek over de Bende van Nijvel gepubliceerd, een verzameling duizelingwekkende interwiews met de belangrijkste verdachten in het Bende-dossier. Hier zie je een interwiew met hem.

Zeer interessant is zijn bewering dat het Belgie in de jaren zeventig en tachtig gelijkenissen vertoont met het maffieuze Italië: hooggeplaatsten zoals ex-premier Vanden Boeyenants waren tot in hun nek verzeild geraakt in dubieuze trafieken in de drugs- en wapenhandel. Ze namen deel aan sexpartouzes, waarbij soms minderjarigen betrokken waren, hetgeen eenstrafbaar feit was. Om al die redenen waren ze het voorwerp van chantage door zware criminele milieu 's. Dit was de maffieuze Belgische staat in de jaren zeventig en tachtig, de wederzijdse doordringing van politiek-gerechtelijke milieu 's en de zware criminaliteit.

Wanneer zal iemand een link leggen tussen het dossier van de Bende van Nijvel in de jaren tachtig, en de sextrafiek van Marc Dutroux in de jaren negentig?

Niet bepaald een goeie manier om de politie dichter bij de mensen te brengen...

Het lieve kind krijgt er niet genoeg van ...