Johnsatyricon

Zal ik het nog meemaken, dat het collectieve bewustzijn zodanig evolueert, dat personen en instellingen die door hun roekeloos gedrag en graaizucht de wereldeconomie ontredderen, aangeklaagd en voor een rechtbank gebracht worden, die de vergelijking met het Tribunaal van Neurenberg kan doorstaan? Toen werd het concept 'misdaden tegen de mensheid' uitgevonden. Kan men niet een gelijkaardig juridisch begrip smeden voor misdaden in de economische sfeer, zoals we de afgelopen jaren gezien hebben, en waarvan we de gevolgen nog jaren zullen zullen dragen?

Als men de vraag stelt: wie draagt de grootste verantwoordelijkheid voor de huidige economische crisis, dan wijzen veel ingewijden in de richting van Alan Greenspan, hoofd van de Amerikaanse centrale bank tussen 1987 en 2006. De centrale bankier van Amerika is, naast de Amerikaanse president, de machtigste man ter wereld. Hij is verantwoordelijk voor het monetaire beleid. Zijn belangrijkste wapen is de rente, de prijs die bankiers moeten betalen voor geld van de centrale bank. Sinds 9/11 had hij de rente verlaagd tot een bespottelijk laag niveau, zodanig dat geld vrijwel gratis was. Biljoenen dollars raakten in circulatie en konden hun destructief werk verrichten.

Terwijl het net de taak is van de centrale bank om in geval van oververhitting van de economie de geldkraan toe te draaien, door het verhogen van de rente. Greenspan heeft dat niet gedaan. Integendeel, Professor Roubini, bijgenaamd 'Doctor Doom', één van de weinigen die waarschuwden dat het Amerikaanse financiële systeem op een catastrofe afstevende, zegt daarover: 'De taak van de centrale bank is om de punchkom weg te nemen, als de party uit de hand dreigt te lopen, om speculatieve bubbles te vermijden. In de plaats daarvan liet de centrale bank niet enkel na om de punchkom weg te nemen, meer nog, ze goot wodka en whisky in de punchkom en andere toxische stoffen, om iedereen dronken te maken met irrationele exuberantie.'

Meer nog, hij had de macht om de hypotheekjungle te reguleren, en hij heeft dat niet gedaan, hij was zelfs de belangrijkste stimulator van de toxische financiële innovaties. Op 23 oktober 2008 verscheen Alan Greenspan voor een parlementaire onderzoekscommissie. Hij zag er vermoeid uit en berouwvol, voor zover iemand als Greenspan berouw kan voelen. Het leek alsof zijn wereldbeeld in stukken was uiteengevallen. Gevraagd of hij vergissingen had gemaakt, antwoordde Greenspan dat hij gedeeltelijk fout was geweest. Hij gaf toe dat zijn geloof in de zelf-regulerende kracht die van het individuele eigenbelang van economische actoren uitgaat, verkeerd was. Hij was persoonlijk geschokt door de gebeurtenissen die zich ontvouwden.

Critici zeggen dat het belachlijk en naief is om te denken dat de haaien van Wall Street belangstelling zouden hebben om zichzelf in te tomen en te reguleren. Men moet erkennen dat de leidinggevenden van grote banken zich lieten leiden door belangen, die ingingen tegen het algemene belang. Niettegenstaande Greenspan zichzelf berouwvol op de borst klopt, toegeeft dat hij fouten heeft gemaakt, behoudt hij zijn geloof in het principe van vrije competitieve markten. Geen enkele markt werkt perfect, maar er is in zijn visie geen alternatief.

Ik zie tot mijn genoegen dat de Europese landen in voorbereiding van de G20 in Pittsburgh, een stevige vuist maken tegen de bonuscultuur, ongetwijfeld om Washington onder druk te zetten, die tegen een regulering van bonussen is. We zullen wel zien. De soep wordt nooit zo heet opgegeten als ze opgediend is...