Johnsatyricon

Ik ben zeker geen die hard-fan van David Lynch. Veel van zijn films zijn moeilijk te begrijpen, ze bevatten geen lineair verhaal en dikwijls heb je een gevoel van 'waar gaat dit eigenlijk over?

Maar als je je daarbij neerlegt en je laat meezuigen in het Lynchiaanse universum, heb je gegarandeerd een ervaring die je niet licht zal vergeten. Verschillende soorten realiteit worden met elkaar verweven: droombeelden, nachtmerries, de duistere onderkant van de Amerikaanse maatschappij, symbolen.

Een film van David Lynch bekijk je vooral voor zijn duistere, angstwekkende sfeer, zijn clair-obscuur belichting, zijn symbolisch gebruik van kleuren, en ook de muziek, die een zeer belangrijke rol speelt in de evocatie van een nachtmerrie-achtige realiteit.

Gisteren zag ik op Arte 'Mulholland Drive' (2001) van David Lynch. Ik ga hier niet het 'verhaal' navertellen, dat kan je vinden op Wikipedia of andere fora. Eens te meer werd ik getroffen door de kracht van de muziek van Angelo Badelamenti, de vaste componist van Lynch. Fans van 'Twin Peaks' uit het begin van de jaren negentig, kennen ongetwijfeld het bekende thema van die televisiereeks.

Op Youtube en andere kan je officiële trailers vinden van films. Daarnaast -en in mijn ogen interessanter- zijn er de amateurtrailers; trailers die gemaakt worden door fans, waarin die hun eigen versie van de theatrical trailer maken, en juist die aspecten belichten of uitvergroten, die hen bijzonder aanspreken.

Hier zit je met een interessant fenomeen, dat mogelijk gemaakt wordt door de videorevolutie op het web -ik denk dat het woord revolutie zeker geen overdrijving is-. Producten van mediabedrijven worden door amateurs bewerkt, herschreven en met een tweede betekenislaag overschreven. Mediaprodukten die zichzelf blijven vernieuwen en waar de grens tussen professionele pruducenten en amateurs vervaagt.

Het is duidelijk dat hier zich het probleem van de auteursrechten situeert. In de vorige fase van het mediasysteem was er een stricte scheiding tussen producent en consument. Nu die grens begint te vervagen, lijkt mij dat het absolute auteursrecht in hoofde van de oorspronkelijke producent achterhaald is.

Wanneer immers creatieve amateurs bestaand filmmateriaal bewerken en er hun eigen selectie uit maken, dan  is dit onbetaalde reclame voor de primaire producent, wat hem financieel ten goede komt. Ik denk dat we stilaan moeten het concept 'toegevoegde waarde' leren hanteren op de produktiecyclus van mediaprodukten, naar analogie met de produktie van fysieke goederen. Elke schakel in dit produktieproces levert zijn eigen meerwaarde.

Ik heb deze amateurtrailer van Mulholland Drive gekozen, omdat die juist de muziek van Angelo Badelemanti centraal stelt. De auteur heeft beeldfragementen uit de film gecombineerd met de soundtrack van Badelementi (waarvan slechts fragmenten in de film te horen zijn).

Kortom, hier een ode aan David Lynch en Angelo Badelamenti, voor hun creatieve bijdrage tot de vernieuwing van het filmgenre.

Andere bijdragen over David Lynch: David Lynch over creativiteit, Twin Peaks: Fire Walk with Me, Laura Palmer in de Pink Room, de humor van David Lynch.