Johnsatyricon

aan de hand van de oude Vlaamse meesters...

Je kan dit fotoverhaal op volledig scherm bekijken door op het tweede vakje van rechts, onderaan in de navigatiebalk te klikken!

Op Canvas zenden ze tegenwoordig 'Twin Peaks' opnieuw uit, de cultserie uit de jaren negentig. Ik heb die indertijd niet gezien, maar ik hoorde er veel van. Canvas heeft nu de eerste serie al uitgezonden, morgen, 29 augustus, beginnen ze met de tweede serie.

Dit is een echte aanrader, als je vrijdagavond thuis bent, en je bent die pulp op Vtm, VT4 en 2Be beu, kijk dan naar Twin Peaks op Canvas. Het is nogal laat, rond 23.20 u, maar alle waardevolle dingen in het leven kosten nu eenmaal moeite.

Het lichaam van Laura Palmer, de lieveling van iedereen, wordt dood teruggevonden, ingepakt in plastic. Who killed Laura Palmer? Special Agent Cooper van de FBI wordt op de zaak gezet. Hij ontdekt een web van intriges, gesponnen rond drugs en prostitutie, waarin Laura Palmer was ingewikkeld.

Twin Peaks draait niet zomaar rond dit vrij banale verhaalselement -dagelijks vinden op tv tientallen fictionele moorden plaats-. Nee, het is de vormgeving, de uitwerking, de cinematografische technieken die de serie zo interessant maken. Lynch toont ons een wereld van passie, waanzin en criminaliteit onder de oppervlakte van een fatsoenlijk middenklasse-stadje.

Door het gebruik van kleuren, symbolen en zwarte humor creëert regisseur David Lynch een vervreemde en vervreemdende realiteit, ja, een nachtmerrie-achtige ervaring.

Mooi voorbeeld van de stijl van Lynch vindt men hier in dit clipje over een droom die FBI-Agent Cooper heeft, en waarin hij allerlei aanwijzingen vindt over de moordenaar van Laura Palmer. De droom speelt zich af tegen een helrode achtergrond. Rood is de lievelingskleur van Lynch, het is de taal van de passie, die de mens verscheurt en uiteindelijk ten gronde richt.

Agent Cooper is verouderd. Je ziet die vreemde dwerg, die in een vreemde taal lijkt te spreken, maar je herkent er toch Engels in. De dwerg sprak de tekst achterstevoren uit, en dan hebben ze de geluidsband omgedraaid. Dit geeft een heel vervreemdend effect.

Je ziet Laura Palmer in al haar schoonheid, gespeeld door Sheryl Lee. In de serie zie je haar zelden, want ze is immers dood. Pas in 'Fire: Walk With Me', de film die achteraf werd gemaakt, zie je haar levend tijdens de laatste dagen van haar leven.

Tenslotte die vreemde, grappige dans van de dwerg...

(Dit clipje is iets te lang naar mijn normen, maar mijn eigen opnames van de tv-serie zijn niet zo goed gelukt. Op 1:00 min begint de droom in de rode kamer...)

Hier zie je de jonge aankomende Deense actrice Scarlett Johansson in 'Love Song for Bobby Long', met John Travolta. Ik leerde haar kennen via het personage Griet dat ze vertolkt in 'Girl with a Pearl Earring'.

Nadat haar moeder Lorraine overleden is, keert de 18-jarige Pursly terug naar New Orleans om de begrafenis bij te wonen. In het huis van haar moeder blijken twee alcoholische zonderlingen te leven, vrienden van haar moeder, de gebroken literatuurprofessor Bobby Long (John Travolta) en  zijn protégé Lawson.

Pursly trekt in bij de mannen in dit verloederde 'shithole', wat niet zonder wrijvingen en spanningen gebeurt. Hun verleden komt naar boven via de bijna mythische persoon van Lorraine, Pursly 's moeder. Op het einde is er een onverwachte ontwikkeling in de relatie tussen de personages.

Een mooie psychologische film over hoe gebroken mensen toch via een gemeenschappelijk verleden hun levenwil heropnemen...

Geript van de dvd en gecomprimeerd naar avi-DivX met het freeware-programma Super, dat echt super is op vlak van beeldkwaliteit. Het laat bijna-dvd kwaliteit op het web mogelijk...

Sorry voor het ontbreken van de ondertitels, maar dit was ooorspronkelijk bedoeld voor mijn Amerikaanse vriendjes, die ik wil leren wat cinematografische kwaliteit is...

Vanavond is het herhaling van The Lord of the Rings: The Return of the King op Ned 3. Cate Blachett is indrukwekkend als Galadriel, de Elfenkoningin. Tegenwoordig is ze te zien als Queen Elisabeth in de gelijknamige film. Ik ga daar zeker nog een bijdrage over brengen.

Dit is een amateurtrailer die ik op Youtube gevonden heb. Ik hou geweldig veel van zulke amateurtrailers. Ik vind die meestal beter dan de officiële theatrical trailers. Ze zijn gemaakt door fans die bepaalde aspecten eruitlichten of uitvergroten die hen bijzonder aanspreken.

Soms laten ze het geluid weg en zetten ze er muziek op, hetgeen een heel aparte dimensie aan de beelden geeft. De geluidsfilm met zijn nadruk op dialogen heeft de film realistischer gemaakt, maar heeft daardoor ook wat van de expressiviteit van de mimiek (het ogenspel) en het eigene van de beeldtaal verloren.

Gisteren thuisgebleven met vrienden. Gezapt om tussen de onzin toch iets zinnigs te vinden. Gekeken naar Girl with a Pearl Earring op BBC. We keken ademloos toe, en vermits het in Engeland een uur vroeger dan bij ons is, hadden we niet eens door dat het al Nieuwjaar was, tot buiten het knallen van vuurwerk te horen was.

Girl with a Pearl Earring is een heel mooie film. Uitgangspunt is het beroemde schilderij van de Nederlandse schilder Johannes Vermeer uit 1665. Het verhaal van het 17-jarige dienstmeisje Griet dat in dienst komt bij de familie Vermeer. Hoewel ze maar een simpel boerenmeisje is, begrijpt ze -in tegensteling tot Vermeers vrouw- diens wereld, en zo wint ze de belangstelling van de schilder. Ze mag de verf prepareren, de kleurstoffen mengen met lijnzaadolie.

In opdracht van een rijke mecenas schildert Vermeer het portret van Griet. Ze draagt de oorbellen van zijn vrouw. Het moet allemaal in het geniep gebeuren, omdat de echtgenote jaloers is dat het dienstmeisje dichter bij Vermeer staat dan zijzelf. Er is een onuitgesproken liefdesspanning tussen Vermeer en Griet.

In deze film is het vooral de beeldtaal die spreekt. Er zijn nauwelijk dialogen. Het lijkt wel een tot leven gekomen schilderij van Vermeer, met die typische lichtinvallen. Griet wordt vertolkt door Scarlett Johansson, die dat ongelooflijk goed doet. Colin Firth speelt Vermeer als de norse, introverte schilder.

Deze film is een absolute aanrader voor cinefielen. Het is de debuutfilm van de Britse regisseur Peter Webber uit 2003.

Het meisje met de parel (1665) door Johannes Vermeer

Scarlet Johansson als Griet in Girl with a Pearl Earring

Een compilatie die ik eind vorig jaar maakte. Ik plakte allerlei bewerkte afbeeldingen van Mona Lisa aan elkaar die ik op Internet had gevonden, en ik kreeg last met de echtgenote van de schilder die Mona Lisa als kind met hondje had geschilderd, maar uiteindelijk heeft ze me met rust gelaten.
In alle bescheidenheid, ik vind dit nog steeds een mooie anmiatie.

Ik ben zeker geen die hard-fan van David Lynch. Veel van zijn films zijn moeilijk te begrijpen, ze bevatten geen lineair verhaal en dikwijls heb je een gevoel van 'waar gaat dit eigenlijk over?

Maar als je je daarbij neerlegt en je laat meezuigen in het Lynchiaanse universum, heb je gegarandeerd een ervaring die je niet licht zal vergeten. Verschillende soorten realiteit worden met elkaar verweven: droombeelden, nachtmerries, de duistere onderkant van de Amerikaanse maatschappij, symbolen.

Een film van David Lynch bekijk je vooral voor zijn duistere, angstwekkende sfeer, zijn clair-obscuur belichting, zijn symbolisch gebruik van kleuren, en ook de muziek, die een zeer belangrijke rol speelt in de evocatie van een nachtmerrie-achtige realiteit.

Gisteren zag ik op Arte 'Mulholland Drive' (2001) van David Lynch. Ik ga hier niet het 'verhaal' navertellen, dat kan je vinden op Wikipedia of andere fora. Eens te meer werd ik getroffen door de kracht van de muziek van Angelo Badelamenti, de vaste componist van Lynch. Fans van 'Twin Peaks' uit het begin van de jaren negentig, kennen ongetwijfeld het bekende thema van die televisiereeks.

Op Youtube en andere kan je officiële trailers vinden van films. Daarnaast -en in mijn ogen interessanter- zijn er de amateurtrailers; trailers die gemaakt worden door fans, waarin die hun eigen versie van de theatrical trailer maken, en juist die aspecten belichten of uitvergroten, die hen bijzonder aanspreken.

Hier zit je met een interessant fenomeen, dat mogelijk gemaakt wordt door de videorevolutie op het web -ik denk dat het woord revolutie zeker geen overdrijving is-. Producten van mediabedrijven worden door amateurs bewerkt, herschreven en met een tweede betekenislaag overschreven. Mediaprodukten die zichzelf blijven vernieuwen en waar de grens tussen professionele pruducenten en amateurs vervaagt.

Het is duidelijk dat hier zich het probleem van de auteursrechten situeert. In de vorige fase van het mediasysteem was er een stricte scheiding tussen producent en consument. Nu die grens begint te vervagen, lijkt mij dat het absolute auteursrecht in hoofde van de oorspronkelijke producent achterhaald is.

Wanneer immers creatieve amateurs bestaand filmmateriaal bewerken en er hun eigen selectie uit maken, dan  is dit onbetaalde reclame voor de primaire producent, wat hem financieel ten goede komt. Ik denk dat we stilaan moeten het concept 'toegevoegde waarde' leren hanteren op de produktiecyclus van mediaprodukten, naar analogie met de produktie van fysieke goederen. Elke schakel in dit produktieproces levert zijn eigen meerwaarde.

Ik heb deze amateurtrailer van Mulholland Drive gekozen, omdat die juist de muziek van Angelo Badelemanti centraal stelt. De auteur heeft beeldfragementen uit de film gecombineerd met de soundtrack van Badelementi (waarvan slechts fragmenten in de film te horen zijn).

Kortom, hier een ode aan David Lynch en Angelo Badelamenti, voor hun creatieve bijdrage tot de vernieuwing van het filmgenre.

Andere bijdragen over David Lynch: David Lynch over creativiteit, Twin Peaks: Fire Walk with Me, Laura Palmer in de Pink Room, de humor van David Lynch.