20-08-12

Karl Jaspers en de Noordzee

Verderwerkend in hetzelfde register, de oprukkende beeldcultuur van de 20ste eeuw, hier een beeldfragment met de Duitse filosoof-psychiater Karl Jaspers. Wat me hierin treft is het belang van het landschap, de geografie in het filosofisch denken. Jaspers bracht zijn kinderjaren door aan de Noordzeekust in Noord-Duitsland. Wat hij zegt over de zee, doet mij denken aan de novelle 'der Schimmelreiter' van Theodore Fontane, het eeuwige gevecht van de mens tegen de woeste natuurkrachten van de zee.

Japsers, die zijn jeugd doorbracht aan de zee, en het platte landschap, verschilt van bv. Heidegger, die in het Zwarte Woud leefde, een heel andere geografische biotoop. Is het zo moeilijk om te begrijpen dat het landschap, de geografie, het klimaat waarin men leeft, een zeer belangrijke rol speelt in de manier waarop men denkt, in zijn Weltanschauung? 

Jongeren, eert uw vaders en grootvaders, want ze hebben jullie iets te zegen. Geloof niet in de freudiaanse fictie, volgens dewelke men zijn vader(s) moet doden. Neen, de vaders zijn ook maar kwetsbare, twijfelende mensen, zoals jullie. Ze hebben geprobeerd het beste te maken van hun leven, met alle verwarringen en verkeerde keuzes vandien. OK, het behoort tot de wet van de menselijke ontwikkeling dat men zich in de puberteit tegen de vaders verzet, maar er zal een tijd komen -ik kan het je verzekeren- dat je terugkeert naar de vaders, en inziet dat hun keuzes uiteindelijk niet zo slecht waren...

Vertaald naar het filosofisch niveau: denk niet dat je het warm water uitvindt, maar luister naar wat de vaders te zegen hebben. Ook zij kennen dezelfde twijfels, contradicties en onzekerheden als jij, het gaat uiteindelijk om vragen waarover de Westerse mens al 2500 jaar het hoofd breekt...

PS

Jaspers gaf na 1945 een negatief oordeel over zijn collega Heidegger tegenover de geallieerde autoriteiten, omdat diens filosofie teveel overeenkomsten vertoonde met de nationaal-socialistische ideologie. 

19:16 Gepost door Johnsatyricon | Permalink | Commentaren (0) |  Print |  Facebook | |

De commentaren zijn gesloten.