09-05-12

Blanche-Noir

Ze schreef 'Liebartz' in plaats van 'Leibartz' op het bord. Liefdesarts in plaats van lijfarts. Het was dezelfde vrouw, die gezegd had dat boven het echtelijke bed geschreven staat: au-delà du principe de plaisir. Aha, nu heb ik haar vast tussen de kaken van mijn Freudiaanse tang.

Rumpelstilchen had de allerlelijkste naam van de sprookjesfiguren, in alle geval lelijker dan Rotkäppchen en Schneewittchen. Zo lelijk was zijn naam, dat niemand hem mocht kennen.Toen de prinses er na lang zoeken toch achter kwam, was hij zo woedend, dat hij zichzelf in tweeën scheurde en in de aarde verdween. Sindsdien heeft niemand meer iets van hem gehoord. 

Er bestaat geen transcendentaal betekende,  geen ultieme  referent, waarnaar alle tekens verwijzen. Betekenis bestaat enkel in het voortdurend verschuiven van de tekens, in het verwijzen naar elkaar, zonder dat je haar voor eeuwig en altijd kunt vatten in onbeweeglijke adoratie. Betekenis is dynamisch, bestaat enkel in de beweging van tekens, het cirkelen rond de leegte en betekenisloosheid.

De psychoanalyse is niet zozeer een theorie over de mens, als wel een methode om het spreken van de mens te begrijpen. Prinses Marie Bonaparte, die bij Freud op de divan lag, zei dat ze als kind een hondje had dat Blanche heette. Freud vroeg vervolgens: 'Heeft uw grootvader niet een journalist vermoord die Julien Noir heette?' De prinses antwoordde iets in de trant van 'Wat heeft dat er nu mee te maken?'. Ze verwoordt eveneens het onbegrip van de kijker. Totdat je begrijpt dat het om de tegenstelling Blanche - Noir gaat, wit versus zwart. Blanche, het lieve, witte hondje uit de schijnbaar idyllische kindertijd, tegenover Julien Noir, de journalist die haar grootvader beledigd had en door hem in een duel gedood was. Marie Bonaparte ging in op Freuds tussenwerping door te zeggen 'Ja, we zijn een heetbloedig ras van Corsikanen en moordenaars'. De prinses was immers een afstammeling van Napoleon Bonaparte, die, zoals bekend, uit Corsika kwam en miljoenen mensen 'vermoordde'. Het onschuldige witte kind, tegenover een familiegeschiedenis van beroepsmoordenaars. Het eigenaardige in deze anekdote is dat Julien Noir hier het slachtoffer is en niet de dader. Hij is enkel drager van de betekenaar 'zwart' en activeert het semantisch veld wit-zwart. De oppositie wit-zwart bestaat in de taal, lang voordat Freud en Marie Bonaparte bestonden. Het is de intuïtie van Freud dat de anekdote van de journalist die toevallig Julien Noir heet, betekenisvol kan geweest zijn in de ontwikkeling van de kinderlijke psyche van de prinses -in tegenstelling tot het hondje dat toevallig Blanche heet-. Dat blijkt inderdaad het geval te zijn. Maar evengoed had het anders kunnen zijn. Freud gaat ervan uit dat bepaalde linguïstische opposities die ons voorafgaan, een affectieve betekenis kunnen krijgen, doordat emoties erop inhaken. Door te amplificeren op de tegenstellingen in de taal kan men een hele verborgen wereld opdelven.

 

 

het unheimliche

09:50 Gepost door Johnsatyricon | Permalink | Commentaren (0) |  Print |  Facebook | |

De commentaren zijn gesloten.