10-08-11

Het Unheimliche (het griezelige)

De mens heeft traditioneel aan angst voor de nacht en de duisternis. ik ging sigaretten kopen in het nachtelijke Antwerpen, en ik ervaarde angst. Ik was verleden jaar tijdens de nacht overvalln geweest, en ik voelde nog iets van die angst toen. Een allochtoon maakte een grapje door mij zogezegd angst aan te jagen. Ik begreep de context en maakte bevende gebaren van angst "nu ben ik bang''.  en zo was alles weer goed.

Wanneer ik dze bijdrage het griezelige genoemd heb, dan is dit een verkeerd gerbuik van concepten. De angst in de nacht in onze moderne grootsteden is niet het griezelige. Immers, wij zijn bang voor reële risico 's, de angst om fysiek overvallen te worden. De angst die men in het nachtelijke Antwerpen ervaart, is reële angst, het is niet het griezelige.

Bij het griezelige speelt een ander element. de angst voor  verschijnselen, die niet meet passin in ons verlichte, rationele denken, de angst voor geesten, vampieren, etc. We weten dat die niet bestaan, maar toch zou iemand, die die oerangsten zou exploiteren, ons bang maken. De 20ste-eeuwse representatie van de vampier, is de acteur Christopher Lee. Hoewel we weten dat het maat pel is, maakt hij ons toch bang. Stel dat het mogelijk zou zijn om eeuwig te leven, door het bloed van anderen op te zuigen. De vampier heeft ook een overdeuidelijk sexuele connotatie. Hoe het slachtoffer hijgt van sexuele lust, wanneer de vampier zijn slagtanden in haar keeladers bijt. Ik kan mij voortellen dat het oorspronkelijke boek van Bram Stoker over Dracula las een 'pornografisch' boek betempeld werd.

Eigenlijk zijn al die draculafilms belachelijk, van een uiterte simpliciteit voor de 21ste eeuwse kijker, maar toch slagen die erin om ons bang te maken. Bij het griezelige is er altijd een dubbel element aanwezig, iets wat in tegenspraak is met ons rationeel geloof dat vampieren niet bestaan, én een elment van wat als...Dit dubbel element, wat men noemt the suspension of disbelief, het tijdelijk opheffen van ons ongeloof in het betaan van vampieren, maakt dat wij esthetisch en emotioneel kunnen genieten van vampierenfilms. Dit is fictie: een gedachtenexperiment..Of zoals Shakespear in Hamlet zegt: There 's more between heaven and earth then can meet the eye.

01:09 Gepost door Johnsatyricon | Permalink | Commentaren (0) |  Print |  Facebook | |

De commentaren zijn gesloten.