Johnsatyricon

Van de dadaïst Kurt Schwitters, de Ursonate, deel 4.

Of hoe teveel getater uiteindelijk leidt tot inhoudsloze klanken. Teveel representatie leidt tot de dood van het gerepresenteerde.

Vanaf ongeveer 2 minuten, het befaamde interview van de Belgische surrealistiche kunstenaar Marcel Broodthaers met een kat: "Ceci n' est pas une pipe". Geweldig, dit is echte kunst!

Wat ze je niet leren op school: de diameter van de boor en de plug moeten dezelfde diameter hebben, de vijs of haak daarentegen moet één millimeter kleiner zijn.

Dus bijvoorbeeld: plug en boor 4 mm, vijs 3 mm.

Het resultaat van een diepgaand onderzoek.

Gisteren was ik in Eupen, het mooie stadje in de Hoge Venen. Eupen is één van die plaatsen die de mythische idee van 'ruraliteit' uitdrukt, het eenvoudige, rustige leven, ja, het 'zuivere' (wat dat ook moge betekenen). Toen ik met de trein terug naar huis ging, moest ik een overstap in Brussel-Noord maken. Ik ging even een sigaret buiten roken, en werd onmiddellijk ondergedompeld in een sfeer van 'vuiligheid': overal lege blikjes en flesjes alcohol, menselijk afval van zwervers, vreemdelingen, blikken die je aanstaren en iets van je willen -sigaretten, geld-, een sfeer van dreiging, die zo contrasteerde met de 'zuiverheid' van het landelijke Eupen. Hier was ik overduidelijk in de dialectiek van stad versus platteland, die in de 19de eeuw aanleiding gaf tot de notie van de stad als een poel van verderf, vuil en gevaar. Toen was het de toeloop van verpauperde boeren en landarbeiders naar de stad, nu zijn het de allochtonen, de azielzoekers, de daklozen en de alcoholisten. Het is gemakkelijk om hen als menselijk 'afval' te beschouwen, maar gisteren zat ik in die positie. Of de globalisering en zijn menselijke afvalprodukten, het is cru, maar het is een veelzeggende metafoor.

(...) toegepast op bepaalde ideologische knelpunten. In dit geval geeft het systeem één boodschap op het publieke niveau en tegelijkertijd, op een dieper impliciet niveau, een volkomen afwijkende boodschap. Laten we andermaal het hedendaags discours over de tolerantie nemen. Op een bepaald niveau predikt dit discours universele tolerantie, maar bij nadere beschouwing blijkt er sprake te zijn van een reeks verborgen voorwaarden die duidelijk maken dat je alleen getolereerd wordt voorzover je als iedereen bent. Het discours bepaald wat kan worden getolereerd. Dus in werkelijkheid houdt de hedendaagse cultuur zich staande door een radicale intolerantie jegens al het werkelijk Andere, ieder werkelijke bedreiging voor de bestaande conventies.

(...) Om los te komen uit een ideologisch double-bind knelpunt, heb je een soort van gewelddadige uitbarsting nodig. Het is iets schokkends. Ook al is het geen fysiek geweld, het is extreem symbolisch geweld. En dat moeten we aanvaarden. Zo gezien denk ik dat een echte verandering van de bestaande samenleving niet te verwachten is van de kant van de liberale tolerantie. Het zal tot een uitbarsting moeten komen via een meer schokkende ervaring. En dit is, geloof ik, wat vandaag de dag nodig is: dit besef dat echte veranderingen pijnlijk zijn.

Uit: Slavoj Zizek & Glyn Daly. De politiek van het genot. Gesprekken met Zizek, Kampen, 2005, p. 141.