Johnsatyricon

Denken is informatie met elkaar in verband brengen, stukjes kennis aan elkaar plakken in een groter geheel, elektrische energie via zenuwbanen laten stromen. Hier probeer ik twee stukjes informatie te combineren 1) mijn ervaring bij het winkelen in de Colruyt, hoe ik instinctmatig de laagste prijs zoek, hoe ik in mijn gebeugen opsla dat een bus appelsap hier 0,78 euro kost, en daar 0,64 euro 2) op de radio gehoord dat Ludo Abicht, naar aanleiding van een stripmatige versie van Das Kapital van Karl Marx, zei dat Marx nooit van 'de kapitalisten' sprak, maar altijd van 'het kapitaal'. Er bestaat niet zoiets als de slechte kapitalist, die mensen bewust wil uitbuiten. Zelfs Marx deed dat niet voor de 19de eeuw.

Die twee stukjes informatie combinerend: kapitalisme is een systeem van produceren en consumeren, waarbij eenieder zoveel mogelijk wil tegen zo weinig mogelijk inspanning, geld, moeite. Consumenten verschillen niet van 'kapitalisten', het zit gewoon in het systeem, in de menselijke aard, in het leven zelf. Zolang er concurrentie en vrije markt is, tenderen prijzen genadeloos naar het laagste niveau. Consumenten vinden dit leuk. Maar daardoor gaan minder efficiënte producenten failliet.

Denk maar aan de lage prijs van melk en vlees. Kleinere zuivelboeren worden uit de markt geprijsd, omdat de melkprijs lager is dan de produktieprijs per eenheid. Daardoor overleven enkel de grote zuivelboeren, die op grote schaal produceren. Schaalvoordelen betekent dat de prijs per eenheid, hier: per liter melk, lager is dan bij produktie op kleinere schaal. In Amerika bestaat er 'megadairy', gigantische fabrieken met koeien die zich over ettelijke hectaren uitstrekken. Familiale zuivelbedrijven verdwijnen onverbiddelijk uit de markt. Producenten worden door supermarkten onder druk gezet om een zo laag mogelijk prijs voor hun melk te accepteren. Niet omdat supermarkten die slechte kapitalisten zijn, die kleine boertjes uitbuiten, maar omdat de consumenten dat willen, ja, ook ik als consument denk in termen van prijsverschillen van enkele eurocenten.

Ik heb geleerd dat mensen rijk worden door te vitten over eurocenten. Dat is kapitalisme. Kapitalisme gaat over gigantische kapitalen, maar die kapitalen worden opgebouwd vanuit vitterij over eurocentjes. Zoals ik, die 15 eurocent prijsverschil levensbelangrijk vind. Niet dat ik ooit rijk zal worden, maar dat is een andere zaak. Er zijn succesvollere mensen die rijk worden door eurocentjes niet te versmaden. Want eurocentjes worden euro 's, euro 's worden tientallen, hondertallen, duizendtallen, miljoentallen, miljardtallen, triljoentallen euro 's...