03-06-10

There 's something rotten in Germany

Totaal onverwacht heeft de Duitse Bondspresident Horst Köhler ontslag genomen. De Duitse president heeft enkel een representatieve functie, maar door zijn ontslag leidt Duitsland prestigeverlies, net op een moment dat er zoveel interne spanningen en problemen zijn in de Duitse politiek.

Aanleiding tot het ontslag van Köhler zijn de uitspraken die hij deed over de aanwezigheid van Duitse troepen in Afghanistan. Hij liet daarin uitschijnen dat de Duitse militaire aanwezigheid in dit conflictgebied mede tot doel heeft om de Duitse economische belangen te beschermen. Dit leidde tot een storm van protest in de media, waardoor de Duitse president zich blijkbaar gekwetst voelde.

Ik voelde ontroering toen Köhler op een persconferentie zijn ontslag aandiende, en wel met onmiddellijke ingang. Hij was eerlijk en het was duidelijke dat hij zich gekwetst en eenzaam voelde. Hij voelde zich niet voldoende gesteund door de Duitse politieke elite, vooral door Bondskanselier Merkel.

Köhler was een niet-politicus, hij was een voormalige bankier, die jarenlang directeur van het IMF geweest was. Hij had belangrijke internationale contacten, en was zeer beslagen in financiële thema 's. Net daarom steunde Merkel zijn kandidatuur.

De voormalige Duitse president was zeer geliefd bij de Duitse bevolking. Hij begaf zich graag onder het volk. Maar met de politieke klasse in Berlijn boterde het niet zo goed. Vermits hij geen politicus was, vermits hij niet over het politieke instinct beschikte, had hij het moeilijk om met de machtspolitici om te gaan. Het was alsof er een glazen muur stond tussen hem en de Berlijnse politici. Daardoor was hij niet zo goed in staat om het ambt van president te vervullen, waarvan één van de taken is: informele macht achter de schermen uitoefenen.

De aankondiging van Köhler dat hij onmiddellijk aftrad, kwam in Berlijn als een slag in het gezicht. Zowel Merkel als Westerwelle, Minister van buitenlandse Zaken, trachtten hem op zijn beslissing te doen terugkomen, maar Köhlers besluit stond vast.

Nu zit Duitsland met een belangrijk politiek probleem. Volgens de grondwet moet binnen de dertig dagen een nieuwe president verkozen worden. Dat het zo snel moet gaan, is natuurlijk een groot organisatorisch probleem. De president wordt verkozen door de Bundesversammlung, dit zijn de verenigde kamers van de Bundestag (het parlement dat rechtsreeks door de bevolking gekozen wordt) en de Bundesrat (het parlement waarin vertegenwoordigers zitten van de 16 deelstaten).

Politiek Berlijn zoekt nu naarstig naar geschikte kandidaten voor het ambt van Bondspresident. Het ziet ernaar uit dat men deze keer een ervaren politicus of politica zal naar voren schuiven. Eén van de namen die circuleren is Ursula von der Leyen (CDU), minister van Arbeid. Zij wordt geroemd als een zeer competent politica, een soort supervrouw, een rolmodel dat schijnbaar probleemloos haar zware job met haar gezin weet te combineren. Stel dat zij president wordt, dan wordt Duitsland door twee machtige vrouwen geregeerd, hetgeen een krachtig symbool zou zijn: het sterkste land van Europa en twee sterke vrouwen.

Het gaat al een hele tijd niet goed in de Duitse politiek. Sinds de verkiezingen van september 2009 heeft Duitsland een christendemocratisch-liberale, "zwartgele" regering (zwart=Union=CDU/CSU) en geel=FDP). Al van in het begin van deze regering waren er spanningen tussen Union en FDP. Vooral de flamboyante Westerwelle (FDP), minister van Buitenlandse Zaken, gooit regelmatig roet in het eten. Hij is berucht geworden met zijn laag-bij-de-grondse kritiek op de Harz-IV-steuntrekkers. Harz-IV is een soort combinatie van werklozensteun en bijstandsuitkering voor lage inkomens. Westerwelle zei dat ze zich wentelen in "laat-Romeinse decadentie", met andere woorden, dat ze profiteren van de staat, het belastinggeld van de hardwerkende Duitser.

Langs de andere kant hebben Westerwelle en zijn liberalen zich erbij moeten neerleggen dat er niet veel in huis zal komen van de beloofde belastingverlagingen, vermits overal in Europa het credo van besparingen en terugdringen van het overheidstekort weerklinkt. Veel meer dan een kleine belastingvermindering voor hoteliers hebben de liberalen niet in de wacht kunnen slepen.

De liberalen van de FDP willen de kerncentrales nog lange tijd open houden, maar de CDU-minster van Milieu, zegt in een interview met een weekblad dat hij voor sluiting van de kerncentrales is, waardoor hij een visje in de richting van de groenen werpt. Veel christendemocraten zouden liever de groenen in de coalitie opnemen, waardoor ze minder afhankelijk zouden zijn van de wispelturige, onbetrouwbare liberalen. Achter de schermen zijn er informele contacten tussen chrtistendemocraten en ecologisten.

Angela Merkel komt steeds meer onder vuur te liggen. Haar wordt verweten dat ze te traag, te aarzelend reageert op de grote Duitse en Europese uitdagingen. Vooral in verband met de Griekse schuldencrisis en de crisis van de euro. Veel Duitsers zien het dan weer niet zitten dat zij altijd moeten opdraaien voor de ongeremde spendeerdrift vande Zuid-Europese landen. Eigenlijk zouden veel Duitsers liever hun eigen Duitse mark terug hebben.

De eerste maanden van de zwartgele regering werden eigenlijk verlamd door de nakende deelstaatverkiezingen in Nordrhein-Westfalen in me 2010. Daardoor hield de regering-Merkel een low profile, durfde ze niet drote beslissingen te nemen, zeker geen grote besparingen aankondigen, uit angst om zich onpopulair te maken.
Maar wat Merkel vreesde, is realiteit geworden. Bij de deelstaatverkiezingen in Nordrhein-Westfalen, het meestbevolkte land van Duitsland, werden de christendemocraten zwaar afgestraft. Deze deelstaat werd geregeerd door CDU en FDP. Door de verkiezingsnederlaag van CDU, verliest de regering Merkel haar meerderheid in de Bondsraad, het parlement van de deelstaten. Daardoor kunnen belangrijke beslissingen geblokkeerd worden, vooral dan ingrijpende besparingen.

Daar bovenop komt dus het ontslag van de Duitse Bondspresident Horst Köhler. Binnen één maand moet er grondwettelijk een nieuwe president verkozen worden. Politiek Berlijn staat deze dagen dus onder stoom...

08:39 Gepost door Johnsatyricon | Permalink | Commentaren (0) |  Print |  Facebook | |

De commentaren zijn gesloten.