Johnsatyricon

Waaraan herken je de onbewuste consument? 1) hij gebruikt geen herbruikbaar zakje  2) hij heeft geen voordeelkaart. Het eerste kenmerk is duidelijk: deze consument heeft geen besef van de schaarste van grondstoffen op deze eindige aarde. Uit luiheid, onverschilligheid, of onwetendheid vergroot hij de plastiekberg, houdt hij de overproduktiemachine die de huidige economie is, mede in stand. Hij zorgt er voor dat produktiefactoren in afvalverwerking moeten ingezet worden, die beter ergens anders kunnen gebruikt worden. Natuurlijk is de impact van deze consument verwaarloosbaar klein, maar alle consumenten samen die hetzelfde doen, zorgen voor de hierboven beschreven fenomenen.

Het tweede kenmerk, geen voordeelkaart gebruiken, is misschien minder duidelijk. Hij laat gedrag achterwege dat hem op langere termijn voordeel oplevert. Als hij altijd een voordeelkaart zou presenteren, dan zou hij na voldoende punten gepsaard te hebben, bv. een voordeel van 5 euro ontvangen. Door dit niet te doen verbruikt hij meer hulpbronnen dan hij nodig heeft, zodoende houdt hij de extreme geldmachine die de huidige economie is, mede in stand.

Met dit voorbeeld dat sommige mensen misschien belachelijk zullen vinden, want 5 euro is voor hen niets waard, wil ik een stelling poneren, nl. dat een groot deel van de welvaart boven het levensnoodzakelijke minimum bestaat uit verspilling, een mentaliteit van onverschilligheid ten aanzien van -uit planetair oogpunt bekeken- schaarse goederen. Een groot deel van de welvaart boven het biologisch minimum wordt verspild in luxediensten, zoals flashy verpakkingen, marketing- en reclamekosten, ziekmakende reclames op de commerciële zenders, en winsten van multinationale ondernemingen.

Ik loop al langer rond met het idee van een andere soort economische theorie uit te bouwen, gebaseerd vanuit het oorspronkelijke paradigma van de economische wetenschap, met name het schaarsteprincipe. Dit houdt in dat elke schaarse produktiefactor, bv. één uur menselijke arbeid, of één ton graan, verschillende alternatieve aanwendingen kan hebben. Het huidige economische paradigma gaat enkel uit van het winstprincipe, dit betekent dat die aanwending van produktiefactoren, die aan een particuliere onderneming de hoogste winst oplevert, als de enig juiste wordt beschouwd. Als men dit tot in zijn extreem doortrekt, dan kan men op macro- of op systemisch niveau vernietiging van waarde hebben, bv. door vervuiling, opwarming van de aarde, uitputting van de grondstoffen, etc. De financieel-economische crisis is een schitterend voorbeeld om aan te tonen dat het ongelimiteerd winstprincipe op microvlak, tot vernietiging van waarde op macrovlak leidt. 

Ik haal misschien nogal wat dingen door elkaar, maar dit is eigen wanneer men een nieuwe theorie wil formuleren, die buiten de lijntjes kleurt van de economische handboeken, die ik zeer eenzijdig en voor het voortbestaan van de mens ronduit gevaarlijk vind.