Johnsatyricon

In België kennen we negatieve inflatie -desinflatie-. De prijzen dalen voor het eerst sinds vijftig jaar. De daling bedraagt ongeveer 1,7% geloof ik. Vooral brandstof en groenten en fruit gaan naar beneden. En ik heb het subjecieve gevoelen dat voeding goedkoper geworden is. Voor de consument is dat natuurlijk goed nieuws, want dit leidt tot grotere koopkracht.

Economisten denken echter anders over negatieve inflatie. Als die lange tijd aanhoudt, dan gebeuren er twee dingen: 1) als ook de prijzen van duurzame consumptiegoederen dalen, dan stellen consumenten de aankoop daarvan uit, omdat ze verwachten dat de prijzen nog meer gaan dalen 2) producenten zijn minder geneigd om meer te produceren en te investeren, omdat hun omzet in geldtermen minder waard wordt. Dit noemt men een deflatoire spiraal: dalende prijzen leiden tot contractie van de economie.

Daarom zeggen economisten dat lichtjes stijgende prijzen de prikkel is die de economische machinerie in gang houdt. Het prijsmechanisme is het kernhoofdstuk van de micro-economie, die het gedrag van bedrijven en gezinnen op de markt beschrijft.

In de Verenigde Staten is een ander mechanisme aan de gang. Daar is er niet de angst voor deflatie, maar voor inflatie. De Amerikaanse economie is veel sterker geruïneerd dan elders ter wereld. President Bush in zijn laatste maanden, en vooral Obama hebben astronomische geldbedragen in de economie gepompt. Ik denk dat het totale bedrag van stimulusmaatregelen in 2009 2000 miljard dollar of 2 triljoen dollar bedraagt. 2 triljoen heeft 12 nullen, dus 2.000.000.000.000 dollar. Dit bedrag is vooral besteed in het redden (de zg. bail out)  van banken en financiële instellingen van het failissement, maar ook in het nationaliseren van autofabrikant GM.

De bedoeling was dat dit de Amerikaanse economie terug op het groeipad zou brengen, maar het herstel blijft uit. Er is wel een licht herstel sinds maart, de zgn. greenshoots (groene twijgen), maar substantieel verandert er weinig. Integendeel, de werkloosheid neemt alsmaar toe, de beurs stagneert sinds het dieptepunt in maart.

Critici van Obama en zijn administratie zeggen dat het economisch beleid van president Obama tot inflatie zal leiden. Ja, zelfs het spookbeeld van hyperinflatie doemt op in de collectieve psyche van de Amerikanen. Hyperinflatie betekent dat de prijzen de hemel inschieten, waardoor het geld praktisch waardeloos wordt. Eén van de redenen waarom de Duitse bondskanselier Merkel zo terughoudend was om stimulusmaatregelen à la Amerika te nemen, is net doordat Duitsland effectief een hyperinflatie heeft gekend na de Eerste Wereldoorlog. Deze ervaring was zo traumatisch voor de Duitsers, zodat dit wellicht mede een oorzaak was voor het aan de macht komen van Hitler.

Hebben de critici van Obama gelijk? Zullen de massale overheidsingrepen in de economie tot hyperinflatie leiden? We weten het niet. Nu kent het land een lichte inflatie, maar de reële economie bljft maar niet aanzwengelen. Maar in de apocalyptische verbeelding van veel Amerikanen zal hyperinflatie effectief gebeuren. Veel van die kritiek komt wellicht uit republikeinse hoek, die altijd wars is geweest van teveel overheidsingrijpen in de economie. Maar ook vanuit de gewone Amerikaan van Main Street (Men spreekt van de twee sferen van Wall Street als de Big Business en Main Street, de wereld van de kleine, hardwerkende Amerikaan). Ja, men gaat denken in termen van de equivalentie Wall Street=Government, of Big Business=Big Government. En de trendwatcher Gerald Celente houdt niet op te schreeuwen dat de versmelting van het grootkapitaal met de politieke macht fascisme betekent, ja, zelfs volgens de definitie van Benito Mussolini, de grondlegging van de fascisitsche idelogie.

Dit clipje is een mooi voorbeeld van wat in de verbeedling van veel Amerikanen leeft: Amerika als Inflation Nation. Het drukken van teveel dollars zal volgens hen tot verschrikkelijke inflatie leiden. Obama is voor hen de man die zelfs in zijn slaap dollars kan drukken...