De controversiële Sloveense filosoof Slavoj Zizek over de financiële crisis, de vulgariteit van populistisch rechts à la Berlusconi, de abdicatie van links, het debat over de gezondheidszorg in de Verenigde Staten, en nog veel meer. Luister en leer van deze man. Zulke stuff vind je niet op onze media, maar enkel op burgermedia. Laat je niet misleiden door dat "sjjj"-accent...
President Obama is momenteel in China om daar economische en klimaatproblemen te bespreken met de Chinese leiders. De Chinese jeugd is alvast dol op Obama, zoals je hier in dit filmpje kan zien...
Have you news of my Boy Jack? (Daniel Radcliffe, "Harry Potter")
Een zeer mooi film, die ik je absoluut kan aanraden: "My Boy Jack", met Daniel Radcliffe, die we beter kennen als Harry Potter, in de hoofdrol. Het is het verhaal van Jack, de zoon van de Britse schrijver Rudyard Kipling, ten tijde van de Eerste Wereldoorlog. Jack wil dienstnemen in het Britse leger, en ook zijn vader wil dit heel sterk, hoewel Jack fysiek minder geschikt is voor de militaire dienst. Dankzij lobbying van zijn vader, die tot de elite van het Britse Rijk behoorde, maar ook dankzij zijn eigen doorzettingsvermogen slaagt Jack erin luitenant te worden, en wordt hij naar de loopgraven in Frankrijk gestuurd.
Na amper drie weken strijd, sneuvelt Jack. Zijn lichaam wordt niet teruggevonden. Vader Rudyard is ten einde raad van verdriet, en informeert via alle kanalen, zelfs bij de Britse koning, of er nieuws is van zijn zoon Jack. Tenslotte schrijft hij het ontroerende gedicht "Have you news of my boy Jack?". Dit groeit uit tot het symbool van verdriet en troost voor elke ouder die een zoon in de oorlog verliest, van welke nationaliteit ook...
Rudyard Kipling draagt het gedicht "Have you news of my boy Jack" voor aan de Britse koning:
"In Flanders Fields", een gedicht van John McCrae uit 1915, geschreven in de loopgrachten van Vlaanderen. De klaproos (poppy) is het symbool van de waanzin van de Eerste Wereldoorlog. Als je in de dagen rond 11 november naar de BBC kijkt, dan zie je dat de politici een klaproos op hun revers dragen. Verleden jaar was ik in Ieper: de Britten dragen daar allemaal poppies. Je moet eens het museum van Ieper bezoeken: daar word je stil van...
De hybris van de corrupte Wall Street bankiers kent geen grenzen. De publieke opinie begint te beseffen dat de redding (bail outs) van de banken neerkomt op de grootste gelegaliseerde diefstal ooit, zonder dat daar iets tegenover staat in termen van jobcreatie en welvaart voor de kleine man. De bankiers voelen de druk van de woedende belastingbetalers en voelen zich genoodzaakt zich te rechtvaardigen. Blankfein, de CEO van investeringsbank Goldman Sachs, de grootste Wall Street-hyena sinds de ondergang van Lehman Brothers, zegt dan maar botweg dat de banken "Gods werk doen". Ze verzamelen volgens deze afgezant van de Heer kapitaal om investeringen van bedrijven te financieren, die welvaart en jobs scheppen. Wat een leugen! De banken verlenen allang geen krediet meer aan bedrijven die iets nuttigs willen doen. De banken zijn casino 's geworden op kosten van de belastingbetaler, die alleen weddenschappen verrichten in de pure financiële sfeer, die volledig van de reële sfeer is losgekomen.
Men had beter heel die crapuleuze kliek van Wall Street failliet laten gaan en al die miljarden direct in de echte economie geïnvesteerd, bv. door grootschalige openbare werken, zoals dat het geval was in de jaren dertig met de New Deal onder Roosevelt. Stilaan begint dit besef in de publieke opinie door te dringen. De ongehoorde waanzin van de CEO van Godman, die zegt dat de banken Gods werk doen, is niets anders dan de idelologische rechtvaardiging van een stervende klasse van parasieten, die haar sociaal nut niet meer kan aantonen, en dan maar zegt dat het Wall Street- casino rechtstreeks op de wil van God berust. Het doet mij denken aan de ideologische rechtvaardiging van de oude feodale parasietenelites uit het Ancien Régime ten tijde van de Franse Revolutie...
In dit filmpje zie je welke in 2050 de 10 grootste economieën zullen zijn volgens ramingen van de Amerikaanse investeringsbank Goldman Sachs. De cijfers staan op het bruto binnenlands produkt (BBP) in triljoenen dollars. 1 triljoen = 1.000.000.000.000 of 1.000 miljard. China zal tegen het midden van de eeuw de Verenigde Staten ingehaald hebben als de grootste economie op de planeet aarde. Men verwacht dat dit tegen 2030 zal gebeurd zijn. India, Brazilië en Mexico verdrijven Japan, Frankrijk en Duitsland uit de top 5 van de grootste economieën. Relatief zal het aandeel van de niet-Westerse wereld in de globale economische macht sterk toenemen.
Voor zover u het nog niet wist: het Amerikaanse General Motors (GM) heeft de geplande Opel-deal met Magna afgeblazen. Het tijdstip en de manier waarop dit wereldkundig werd gemaakt, was symbolisch gekozen om de macht van Wall Street over Europese leiders maximaal te affirmeren. De Duitse bondskanselier Angela Erkel had net haar rede voor het Amerikaanse Congres gehouden, waarin ze de Duits-Amerikaanse vriendschap bezong, en waar ze een staande ovatie van de congresleden in ontvangst nam. Net voor haar terugkeer naar Europa kreeg ze te horen dat de geplande Opel-deal met Magna niet doorging. Obama had het niet nodig gevonden om dit aan Merkel mede te delen, hoewel de Amerikaanse overheid voor 60 % eigenaar is van GM. Tja, Angela, als je het spel met de grote jongens van Wall street-US Government speelt, moet je tegen een uppercut kunnen.
In dit videootje geeft Max Keiser een scherpe visie op dit lang aanslepende Opel-dossier. Vooreerst de vraag waarom GM opeens terugkomt op haar plannen om het Europese Opel te verkopen aan Magna? De deal werd ontworpen toen de financieel-economische crisis nog in volle hevigheid woedde, en GM wou eieren voor haar geld, cash dus uit de verkoop van assets. Nu het eruit ziet dat het financiële casino, dat tegenwoordig economie heet, terug op volle toeren begint te draaien, oordeelt GM dat het Opel liever voor zich wil houden, niet om daar auto 's mee te maken, maar om het uit te kleden, tienduizenden arbeiders te ontslaan, en de interessantste stukken door te verkopen. Zo werkt de hyena-maffia van Wall Street, het Amerikaanse financierskapitaal is niet geïnteresseerd in fysieke produktie, nog minder in arbeiders, die veroorzaken alleen maar last. De banken van Wall Street, die zich met het Amerikaanse overheidsapparaat hebben gelieerd, zien de economie enkel nog in functie van financiële transacties: verkopen van assets, kredieten, derivaten, waarin fysieke produktie en jobs nog slechts een voetnoot zijn. Het haaienkapitalisme en haar bondgenoten in de Obama-administratie is zeer gevaarlijk voor de wereld. Ik heb het al dikwijls gezegd: we zitten in een staatsgesubsidieerd financieel vampierkapitalisme dat alles opslokt.Het is hoogtijd dat we de links-rechts tegenstelling overstijgen en wereldwijd een tegenmacht tegen Wall Street vormen. Van onze regeringen zal het niet meer komen, we moeten het zelf doen, door ons met elkaar te allieren, ongeacht onze ideologische achtergrond...
De Amerikaanse werkloosheid heeft de symbolische drempel van 10 % overschreden. Dit is het hoogste peil sinds 1983. Voegt men daarbij de deeltijds werkenden en zij die het zoeken hebben opgegeven, omdat ze toch geen werk vinden, dan is de ruimere werkloosheidsgraad 17 %. Dit is allemaal slecht nieuws voor Obama, die verkozen werd met de belofte dat hij de kleine man in Amerika een beter leven zou geven. En wat heeft hij gedaan? Hij heeft miljarden dollars uitgegeven om het grootkapitaal te redden, massale bail outs (reddingen) van banken en financiële instellingen, een gigantisch overheidstekort, een astronomische staatsschuld van bijna 12.000 miljard dollar. Sinds het dieptepunt van de financiële crisis in maart, is de beurs opnieuw met 50 % gestegen, maken de investeringsbanken gigantische winsten en worden opnieuw bonussen uitekeerd, alsof er niets gebeurd is. Men spreekt nu van het einde van de recessie, maar met miljoenen werklozen, een 'jobless recovery'. Het casino voor de 5 % superrijken blijft draaien met belastinggeld, en er vindt geen spin-off meer plaats naar de reële economie: dit is fysieke produktie, jobs en welvaart voor kleine man. We zitten in staatsgesubsidieerd turbokapitalisme en wij blijven in onze zetel zitten en doen niets...
Een zeer interessant model over de onvemijdelijkheid van de totale instorting van de Amerikaanse economie: the Tripple Curve van La Rouche. Heb nu even geen tijd om het te duiden, maar de visuele representatie van het model spreekt voor zichzelf. Er zijn ook interessante links met de imperialismetheorieën van marxistische economen, zoals Rosa Luxemburg. La Rouche schreef zelfs een boek 'In defense of Rosa Luxemburg'. Zij beschreef voor het Britse imperium wat nu met Amerika aan het gebeuren is: een financiële vampiereconomie, die de levenskracht uit de reële economie zuigt. Later wellicht meer hierover.
Eergisteren en gisteren een zeer aangrijpende film gezien: 'Ludwig II' van de Italiaanse regisseur Lucio Visconti uit 1972, een film van bijna vier uur. Hij gaat over het leven Ludwig II, koning van Beieren tussen 1864 en 1886. Hij kwam in aanvaring met de conventies van zijn samenleving, kon zijn ambt niet meer aan en trok zich steeds meer terug in een sprookjeswereld. Tenslotte werd hij door de regering krankzinnig verklaard en afgezet, waarna hij zelfmoord pleede door zich in een meer te verdrinken.
Bij ons thuis hadden we een boek, genaamd 'de wonderen van de wereld' of zoiets. Daarin was ook het slot Neuschwanstein te zien, het sprookjeskasteel dat Ludwig II liet bouwen in de Beierse bergen. Beelden uit dat boek werden heropgeroepen bij het bekijken van deze film, het donkerbruin glanzende hout van het meubilair met grillige neogotische vormen, de schitterende overdaad van goud. Tenslotte lijkt de Ludwig II uit de film van Visconti griezelig veel op het schilderij van de vorst, dat ik mij uit dat boek herinner.
Vermits de film zo ontzettend lang is, kon ik hem niet op één avond uitzien. Het eerste deel gaat over het begin van de regeringsperiode van Ludwig II, toen hij weliswaar een ietwat wereldvreemde en verlegen jongeman was, maar toch een hoge opvatting had over zijn koningschap. Hij zou zijn onderdanen opvoeden tot kunst en schoonheid. Hij werd de beschermheer van Wagner, liet hem zijn opera 's opvoeren, die echter zoveel geld kostten, dat de bevolking morde omdat hun belastinggeld werd verkwist voor zoiets 'nutteloos'.
Er was de verliefdheid op zijn nicht Elisabeth 'Sissi', keizerin van Oostenrijk (gespeeld door de heerlijke Romy Schneider). Om toch iets van Elisabeth te kunnen bezitten, verlooft hij te zich met haar zuster, Sophie. Maar hij blijft het huwelijk uitstellen, kan zich niet binden en verbreekt de verloving. Het tweede deel van de film gaat over de doorbraak van zijn waanzin, waarbij hij zich terugtrekt in zijn eenzame, sombere kastelen, er een Wagneriaanse homo-erotische sprookjeswereld van pure schoonheid schept, en de band met de realiteit volledig doorsnijdt. Waarna het onvermidjelijke gebeurt, zijn krankzinnigverklaring, zijn afzetting, en tenslotte zijn dramatische zelfmoord.
Koning Ludvig II streede een esthetische levenshouding na, wars van de conventies van de samenleving, de plicht en de realiteit. Het superieure individu eist het recht op om te vertoeven in een wereld van pure vormenschoonheid en sublieme ideeën. De essentie van de film wordt naar mijn mening goed samengevat in de dialoog van de koning met kapitein Dürckheim, een jeugdvriend. Beieren heeft de oorlog tegen Pruisen verloren. Kapitein Durckheim heeft daarin dapper gevochten, hij vertegenwoordigt de plicht, de sociale conventies en de gewone man. Ludwig II was tegen de oorlog en had zich teruggetrokken in zijn kastelen en daarmee zijn volk in de steek gelaten.
Ludvig II: "De wereld om ons heen is onverdraaglijk en bekrompen. De mensen dromen alleen van materiële zekerheid. Ze zijn bereid er hun leven voor te geven. Ik wil vrij zijn om mijn geluk te vinden in het onmogelijke. (...) Ik probeer mijn daden aan te passen aan mijn ideeën. Ik wil altijd in waarheid leven."
Kapitein Dürckheim: "(...) U zegt dat u in waarheid wil leven. U bedoelt te zeggen dat u in vrijheid wil leven volgens uw eigen gevoel en smaak. Zonder hypocrisie en leugens. Is het niet? Volgens mij heeft de waarheid niets te maken met deze zoektocht naar 't onmogelijke. De vrijheid van enkelingen heeft niets gemeen met de echte, ware vrijheid. De vrijheid van alle mensen is waar ieder van ons evenveel recht op heeft. We leven in een wereld zonder onschuldigen waar niemand als rechter mag optreden.(...) U denkt een moedige keus gemaakt te hebben. Maar u vergist zich. Denk niet dat u geluk kunt vinden buiten de regels van de plicht. Wie werkelijk van 't leven houdt, moet niet het onmogelijke zoeken, maat het uiterst voorzichtig spelen. Ook een vorst. Want de macht van een vorst is altijd beperkt door de grenzen van zijn eigen samenleving. Wie kan hem buiten die grenzen volgen? Wie? Zeker niet de meest eenvoudige mensen die enkel bezig zijn met wat zekerheid te zoeken, niet alleen materieel, maar ook moreel, waarover Uwe Majesteit met grote minachting sprak. Dus wie U volgt, legt deze vrijheid uit als het zoeken naar genot buiten iedere morele dwang om. Nee, dat kan U niet willen. (...)Een gevolg van laffe knechten, van uitbuiters, verslaafden aan illusies. Dat geloof ik niet. Zo'n gevolg kunt u niet wensen. Hoe kan een jonge man niet een ander bestaanrecht aan z'n leven geven? Al is het buitengewwoon moeilijk. Dat van de eenvoudige mensen die middelmatigheid accepteren. Ik weet dat het heel moeilijk is voor iemand die hogere idealen nastreeft. Maar het is de enige hoop tot redding uit een enorme eenzaamheid."
Griezelig accuraat, deze woorden, en ik huiverde, want ik ook ik ben niet immuun voor bepaalde trekjes van Ludvig II, welsiwaar niet het streven naar esthetische vormen, ik ben een ander type, dat van de intellectueel, die de schoonheid van de eeuwige waarheid zoekt, waarbij ik soms in aanvaring ben gekomen met de verwachtingspatronen en de machtsverhoudingen in de 'bekrompen' samenleving.
De film van Visconti is ook een reflectie op bepaalde excessen van het Duitse denken van de 19de eeuw, het schoonheidsideaal, het esthetisch offensief van Duitse intellectuelen en kunstenaars, die temidden van de opkomende industriële revolutie, het Duitse nationalisme, en de politieke onmacht van de burgerij, een wereld van pure schoonheid en vormen wilden creëren. Wagner met zijn opera 's, die het Duitse mythische verleden ophemelden. Hoewel Nietsche niet in de film ter sprake komt, past hij perfect in de levensvisie van koning Ludvg II: de heroïsche zoektocht van het superieure individu naa eeuwige schoonheid en waarheid, ver verheven boven de middelmatige bekromenheid van het gewone volk, dat slechts wat zekerheid en de warmte van de kudde zoekt. En een waarschuwing aan het adres van de elitaire kunst, ook vandaag de dag nog, waarbij het gevaar altijd om de hoek loert dat ze van de socale werkelijkheid vervreemdt en tot pure vormenkitsch vervalt, die niets meer te maken heeft met wat het gros van de mensen bezighoudt.
Tenslotte, cinematografisch is deze film van Visconti een pareltje, een eindeloze oceaan van schoonheid, prachtige kleuren en belichting, een heerlijk traag tempo, waarop de kijker zich laat voorbewegen, een hoofdpersonage waarvoor men onmogelijk geen compassie kan hebben, de pure Arestotelische dramatische held, die aan zijn hoogmoed ten onder gaat.
Ik tracteer jullie op een fragment uit deze film, helaas zonder ondertitels. De koning arriveert als een Wagneriaanse held in de sprookejsgrot, met de zwanen van Lohengrin. Een lakei zegt tegen de acteur die de koning heeft uitgenodigd, dat hij niet geïnteresseerd is in zijn persoon, maar alleen in de helden die hij uitbeeldt, zoals Romeo en Didier. Ludvig II jaagt de arme acteur op om uren achtereen sublieme woorden te declameren, die de koning in verrukking aanhoort, de tanden aangetast door het drinken van teveel wijn. Tot de beklagenswaardige acteur instort, hij is tenslotte maar een mens, die een fictionele, niet-bestaande werkelijkheid uitbeeldt en er niet mee samenvalt...
Op radio Klara is een programma bezig met een voor mij onbekende Sloveense filosoof "Giezeck" of zoiets. Het gaat o.a. over de ondergang van links in heel Europa. Globalisering, hyperkapitalisme, aftakeling van de welvaartsstaat, massale immigratie, dit zijn allemaal processen waarop links geen antwoord weet te bieden. Er zijn maar twee politieke krachten succesvol: technocratische politici, die zich inschakelen in het globale kapitalisme, en populistisch rechts. Berlusconi is de combinatie van beide: technocraat én rechts-populist. Daarom is hij zo succesvol. Een succesvolle kapitalist die de taal van het volk weet te spreken.
Verderbordurend op dit gegeven: tegenwoordig is radicaal anti-kapitalisme enkel nog bij populistisch-rechts te vinden. We hebben dit gezien bij de recente Europese verkiezingen, waar radicaal-rechts in veel Oost-europese landen hoog scoorde. "Brussel", de "Europese Unie is voor hen het symbool voor het hyperkapitalisme.
De retorisch interessantste anti-kapitalistische videootjes die ik op Youtube gevonden heb, komen van extreem-rechts.
De Duitse SPD heeft gigantische klappen gekregen bij de bondsverkiezingen. Ze heeft het historisch slechtste resultaat sinds WOII neergezet. Haar kiezers zijn ofwel massaal thuisgebleven, ofwel naar andere partijen overgelopen. Het liberale FDP is de grote winnaar en samen met CDU/CSU zal ze een neo-liberale regering vormen. FDP wil belastingverlagingen en sleutelen aan opzegvergoedingen.
De Vlaamse SPA zit in serieuze problemen. Naast interne machtpolitieke conflicten, die eigen zijn aan elke machtspartij, is de oorzaak van de malaise, dat ze haar historische core-business heeft laten vallen: de arbeidersklasse, die in grote mate naar het Vlaams Belang is overgelopen. De SPA is de partij geworden van de hogere middenklasse van yuppies, intellectuelen en loftbewoners.
Alleen de Linke in Duitsland, grosso modo de opvolgers van de vroegere communisten, gaan tegen de trend in en vertegenwoordigen redicaal-links in Europa. Ze hebben een grote overwinning gehaald bij de deelstaatverkiezingen in Saarland, en bij de Bundestagverkiezingen. Ze hadden grote kans om tot de regering van Saarland toe te treden, maar de groenen -die het ook relatief goed gedaan hebben- hebben dan weer een afkeer van die Linke. Zodanig dat er nu een 'Jamaïca'-coalitie in Saarland aan de macht komt, een coalitie met de kleuren van de Jamaïcaanse vlag: geel-zwart-groen, of CDU/FDP/Grünen.
Dit zijn allemaal slechts losse bedenkingen. Maar het is duidelijk dat links in heel Europa in grote problemen zit. Centrum-rechts is overal in de lift. Links moet zich heel grondig bezinnen over waar ze mee bezig is. Heeft ze zich niet teveel geallieerd met het geglobaliseerde kapitalisme?
Reacties (0) 
