Johnsatyricon

Zij is mooi

tenminste: natuurlijk-mooi

mooi-zijn met een hoekje af

je weet niet wat je mooi vindt

-ze heeft iets van een schriele kip-

zo 'n kip met wat pluimen uitgepikt

die toch waardig door 't leven stapt

Ja, dat is 't:

ze heeft iets waardigs:

te weinig om zwaan te zijn,

maar teveel voor een kip

toen ze binnenschreed

dacht ik "waaaw'

die uitstraling,

die présence

Maar ze heeft iets koels

dat maakt mij heet

haar grijze ogen

wat zit daarachter?

het niets?

of toch iets?

een koele vrouw

is als een kat

als ze naar je kijkt

dan ben je van hogen huize

terwijl,

een warme vrouw

is als een hond

die kijkt naar iedereen

zonder onderscheid des persoons

Neen,

de koele ogen van de kat-vrouw

doen mij rillen van lust

Eénmaal je de formats op televisie gedecodeerd hebt, dit wil zeggen, dat je begrijpt hoe ze gemaakt worden, en hoezeer je als kijker gemanipuleerd wordt -misschien een te sterke uitdrukking- maar alleszins door het oog van de camera misleid wordt om te geloven dat de blik van de camera samenvalt met een "natuurlijke" manier van te kijken naar de werkelijkheid, dan kan je overvallen worden door verveling en zelfs afschuw. Of je kan opmerken dat steeds dezelfde truukjes en lichaamshoudingen van een programmapresentator terugkomen. Al een tijd geleden merkte ik in de -overigens excellente BBC-documentaires- een tic op, waaraan ik me steeds meer begon te ergeren. Als overgang naar een andere scène, zegt de presentator iets in de zin van "en nu gaan we iets belangrijks zien", hij loopt naar de camera toe, kijkt er recht in, en loopt dan opzij van de camera weg. Een soort cliffhanger, waarna het aangekondigde getoond wordt. Ik merk dit ook meer en meer op in niet-BBC documentaires. Hoe die hippe jongens en meisjes onze blik dominerenen het rustige genieten van het getoonde bezoedelen. Hoe die hippe hansworsten van -uiteraard meestal jonge- jongens en meisjes overal rondkrioelen in de media, waardoor mijn tv-ervaring tot een lichte vorm van braakzucht aanleiding geeft, die overigens niet kan opgeheven worden doorr te zappen, want  dan kijkt men recht in het gezicht van weeral één van die dynamische, levenslustige jongens en meisjes die het scherm bezoedelen, zodat de braaklust alsmaar groter wordt.

Neen, geef mij maar het vaste camerastandpunt van Arte en een rustige off-screen voice, een weldadige verademing tussen al het jonge media-"talent".

Cultural studies bestudeert o.a. hoe tv-fictie iets kan zeggen over de 'volksaard' (een beladen begrip) van een 'volk'. Eén benadering van een volk, een cultuur, een natie is die van een 'imagined community'. Toegepast op het 'Vlaamse volk': hoezeer sommigen zich ook identificeren met het Vlaamse volk, je kan nooit alle Vlamingen persoonlijk kennen, hoe groot je sociaal netwerk ook is. Dit in tegenstelling tot een reële micro-groep, zoals je familie, je vriendengroep of je collega 's. Identificatie met een volk, een cultuur, bv. de Vlaamse cultuur, heeft dus altijd iets ingebeelds, iets imaginairs, in de zin dat het nooit kan uitgeput worden door reële contacten.

Ik ben sterk beïnvloed geworden door een boek over de 'verbeelde gemeenschap', de televisiefictie die de NIR/BRT/VRT vanaf 1953 uitgezonden heeft. Eén van de rode draden is dat die zich in veel gevallen in het verleden afspeelt, met name in de 'boerenmaatschappij' uit het begin van de 20ste eeuw (bv. Wij, heren van Zichem). Blijkbaar speelde die boerenfictie een belangrijke culturele en identiteitsvormende rol in het Vlaanderen dat vanaf 1960 zijn grote economische opgang kende. In de zin van: kijk eens waarvan wij komen (nostalgische identificatie) én disidentificatie: gelukkig dat die tijd van armoede en achterlijkheid achter de rug is.

Gelijkaardige opmerkingen kan men ook maken over Britse comedy (een subgenre van populaire tv-fictie). Ook die spelen zich dikwijls af in het verleden, maar er komt een andere dimensie scherper uit de verf, die welswaar ook in de Vlaamse boerenfictie aanwezig is, maar in mindere mate: de klassenmaatschappij (bv. de tegenstelling volksklasse, die Vlaamse dialecten spreekt, en de Franstalige bourgeoisie). In Britse comedy is die klassenmaatschappij dominanter aanwezig. Engeland is door en door een klassenmaatschappij, zelfs vandaag nog. Het element klassenmaatschappij wordt ook door de makers van Britse comedy benadrukt, bv. in een documentaire over de comedy Blackadder uit de jaren tachtig. Eén element van humor spruit voort uit de klasseverschillen tussen elite en volk. Bijvoorbeeld, een personage uit de hogere klasse wil dat zijn onderhorige uit de lagere klasse iets doet, en die laatste tracht eronderuit te muizen, of maakt zijn sociaal hogergeplaatse, aan wiens macht hij onderworpen is, belachelijk te maken (bv. Baldrick uit Blackadder goes fourth, het archetype van de eenvoudige Britse sodaat, de 'tommy' versus de blasé officieren uit de hogere klasse).

Ook bij het recente overlijden van de producent van ontzettend populaire Britse comedyreeksen (kan nu even niet op zijn naam komen), zoals Are you being served, Dad 's Army, Haidiho, It ain't half hot, mum en uiteraard Allo Allo, wordt het klassenkarakter van de humor benadrukt. De kijker identificeert zich met de underdog en hoe hij de dwingende machtsrelaties naar zijn hand tracht te zetten. Cultural studies gebruikt hiervoor de term 'resistance'. Machtsrelaties zijn nooit alleen maar top-down processen. De machteloze heeft altijd een bepaalde marge om machtsrelaties een beetje te 'kneden', zodat die leefbaarder worden.

Om te besluiten, fictie is niet alleen maar fictie: altijd sluipen er kenmerken uit de reële sociale wereld in door. We hebben dit besproken aan de hand van 'identiteitsvormende ' tv-fictie, zoals de Vlaamse boerendrama 's en het klassenkarakter van Britse comedy (zoals door de makers en acteurs zelf beklemtoond).

Veel te lang niet meer geschreven, moet er dus terug inkomen. Bezig met een projectje voor de Duitse les over de 'Märchenkönig' Ludvig II van Beieren (1845-1886), wiens sprookjeskastelen zoals Neuschwanstein jaarlijks nog honderduizenden bezoekers uit de hele wereld aantrekken. Hij was volledig in de ban van Wagner (1813-1883). Wanneer men, na lange tijd opnieuw begint te schrijven, kan men slechts korte zinnetjes maken -hier spreekt de auteur die schrijft, dit is metataal-. Via Wagner is er een link met de filosoof Nietsche (1844-1900). Ook hij was in zijn jonge jaren een fan van Wagner. Later werd hij echter zijn grootste tegenstander. Hoewel Nietsche niet essentieel is voor dit projectje -altijd het eeuwige probleem van de begrenzing, waar begint een tekst en waar zijn zijn grenzen, de notie van het liminale, de grens, het begrensd-zijn van een tekst, het stuwende van de tekst die altijd dreigt zijn bedding te overstromen, de eeuwige uitzaaiing of' dissémination' van Derrida-, voelde ik de drang om Nietsche in het Duits te lezen. Waarom? Zowel uit inhoudelijke en taalkundige belangstelling, als om mij belangrijk cultureel kapitaal toe te eigenen, een element van 'la distinction' van Bourdieu.

Begonnen met Unzeitgemäße Betrachtungen (oneigentijdse beschouwingen), een verzameling van vier essays, gepubliceerd tussen 1872 en 1876:

• David Strauss der Bekenner und der Schriftsteller
• Vam Nutzen und Nachteil der Historie für das Leben
• Schopenhauer als Erzieher
• Richard Wagner in Bayreuth

Ik heb een diagonale manier van lezen ontwikkeld, die eerder bij het browsen op internet, ja, bij het surfen aansluit. Bij het huidige overaanbod van informatie is het -om je geestelijke gezondheid te bewaren- noodzakelijk filters te hebben. Surfen in boeken, in teksten, heeft iemand al die notie gebruikt? Dit betekent bladeren, de papieren bladzijden met je linkerduim vasthouden en ze naar rechts laten vallen, één voor één, ofwel een heel pak tegelijkertijd, tot je blik op een woord of fragment valt dat je aandacht weet vast te houden. Dan begin je te lezen, tot de aandacht verslapt. Als het ingangspunt in de tekst je weet te boeien, lees je verder, en als die je erg blijkt te boeien, ga je terug naar het begin van de tekst, en lees je tot aan het punt waar je begonnen bent.

Nietsche behoort tot de 'canon' van de Westerse boekencultuur, enkele honderden boeken die de tijd overleefd hebben en om één of andere manier ook voor latere generaties belangrijk zijn gebleven. De canon wordt eerder voor literaire werken gebruikt, maar men kan hem ook toepassen op filosofische werken. Nietsche is trouwens een randgeval tussen filosofie en literatuur. Ik heb de Duitse tekst van Unzeitgemäße Betrachtungen in de bibliotheek van literatuurwetenschappen gevonden, niet in die van filosofie. Verderbordurend op de notie van de canon, er is voordurend een culturele machtsstrijd bezig om te bepalen welke boeken en welke niet dot die canon behoren. Er waren de traditionele, 'elitaire' literatuurwetenschappen, die deze canon tracht te verstenen, en de nieuwere stroming van de 'cultural studies', die de canon als discours, als machtsbastion van de blanke man uit de middenklasse aanklaagt, en daartegenover 'alternatieve' scripturen en lecturen op de voorgrond brengt, zoals die van niet-Westerse culturen, vrouwen, homo's en lesbiennes en de werkende klassen.

Het lezen van boeken die tot de canon behoren is onvermijdelijk verbonden met een gevoel van vervreemding, van afstand, omdat die canonboeken 'ontrukt' zijn aan de historische en culturele context waarin ze geschreven zijn. Unzeitgemäße Betrachtungen van Nietsche zijn meer dan 130 jaar oud. Taal, stijl en onderwerpen worden als 'vreemd' ervaren. De context van UB is die van de Duitse eenmaking van 1870/71: de militaire overwinning op Frankrijk en de uitroepeing van het Duitse keizerrijk, leidde in Duitsland tot een gevoel van euforie. De illusie -volgens Nietsche- dat de militaire superioriteit automatisch ook een culturele superioriteit betekende. Dit is geenszins het geval, betoogt Nietsche. De historische context van UB is ons vreemd geworden, tenzij men als cultuurhistoricus professioneel bezig is met het cultuurleven in Duitsland in het laatste kwart van de 19de eeuw. Maar dit is het punt in mijn redenering. Boeken die tot de canon behoren, zijn in staat hun context te overstijgen en ook latere generaties te boeien. Dit wil zeggen, ze worden ontrukt aan de maatschappelijke en culturele context van hun produktie, die door latere lezers 'vergeten' is, en ze kunnen op andere contexten, decennia en zelfs eeuwen later, toegepast worden. Dit betekent dat een hedendaagse lezer andere betekenissen in de tekst 'produceert', dan diegene die de oorspronkelijke auteur erin ingelegd heeft, ja er niet in kon leggen, omdat een schrijver altijd het kind van zijn tijd is.

Toegepast op UB, de oorspronkelijke betekenissen die Nietsche voor ogen had, de situatie rond 1870, interesseert ons niet meer in die mate, tenzij om historische redenen. Toch weet deze tekst ons in 2012 nog te boeien omwille van zijn algemene beschouwingen over cultuur, die met enig kunst- en vliegwerk op de culturele situatie in het begin van de 21ste eeuw kunnen toegepast worden: de massacultuur, het uitzonderlijk karakter van het genie, het conformisme in de Academie, de algehele commercialisering, etc. Meer specifiek over de Duitse cultuur, spreekt UB mij aan om een zeker gevoel van afkeer ten aanzien van de hedendaagse Duitse cultuur beter te kaderen: zijn kitscherigheid, zijn stationsromannetjeskarakter, zijn semi-feodale eigenschappen. Kijk maar eens naar de soaps op de Duitse televisie: dit is stroperige, melige 'cultuur'. De actuele Duitse cultuur is gewoonweg niet interessant, zeker in vergelijking met de Anglo-Amerikaanse cultuur.

Eén aspect van de de methodiek van cultural studies is de receptie: hoe geeft een lezer/kijker/gebruiker betekenis aan een artistiek/cultureel produkt? Bijvoorbeeld: in hoeverre beinvloedt het feit dat Nietsche gek geworden is, mijn lectuur? In een toegevoegd blaadje in dit exemplaar van UB vind ik de uitgave van een nauwelijks leesbaar krabbeltje van de moeder van Nietsche, die zich sinds 1889 over haar geesteszieke zoon ontfermde. Daarin schrijft ze dat Friedrich zegt dat hij sinds lange tijd niet meer zo 'n lekker broodje met ham gegeten heeft. Hij is in het gekkenhuis geweest, maar hij zou weldra beter worden, want hij was tenslotte nog maar 22 jaar (in werkelijkheid was hij 45 jaar)...

Mijn ervaring met computerprogramma 's is dat die op een bepaald moment hun hoogtepunt qua functionaliteit en gebruiksvriendelijkheid bereiken, en vanaf dan opnieuw slechter worden. Zo mijn ervaring met Windows 7. Ik kan er mijn weg niet in vinden. Functies die ik vroeger bijna onbewust uitvoerde, doe ik nu niet meer, omdat ik niet weet hoe het moet, en omdat ik geen zin heb om weeral te leren. Er worden teveel eisen aan ons leervermogen gesteld. Vanaf een bepaald moment doet men niet meer mee. Het is allemaal teveel geworden...

Steeds veranderende menu's, andere toeters en bellen. Het versluiert alleen maar dat het vroeger, zo rond 2005, beter was. Vanaf nu wordt het alleen maar slechter...

Mel en Mattie zijn dood

Lucy is koningin geworden

en Anja?

Tja, dat weet ik niet zo goed

Was het echt de laatste dans?

Mag ik een kusje?

Neen, daar doe ik niet aan mee!

 Het ware gelaat van het systeem...

Gisteren was ik in de bibliotheek. Er was een tentoonstelling over genocide, natuurlijk de Holocaust, de uitmoording van de Armeniers door de Turken, Pol Pot, die 2 miljoen mensen kapotmaakte, de genocide in Ruanda met 800.000 slachtoffers.

Eensklaps sprak een vrouw me aan: "ik wil ook zo 'n Vlaams leeuwke hebben als tattoe". Ze toonde me een foto van een man met een tatoeage van de Vlaamse leeuw op zijn nek. Ik begreep de context niet goed, maar waarschijnlijk was het de bedoeling om een foto te tonen van een -in de ogen van de multiculturele elite- achterlijke Vlaams Blokker.

Die vrouw had dus totaal de bedoeling van die kleine tentoonstelling misbegrepen en identificeerde zich met de 'racist' (tenminste in het concept van die mini-tentoonstelling). Met andere woorden, zij maakte van de ogenschijnlijke dader (de racistische Vlaming) het slachtoffer. "België bestaat niet meer, meneer, ik ben een Vlaming, de rest zijn allemaal vreemdelingen". Ik ben het politiek-correct denken volledig ontgroeid, en ik moest haar beamen.

Inderdaad, terwij de elites nog altijd bezig zijn met de luxeproblemen tussen Vlamingen en Franstaligen proberen op te lossen, is er allang door ongecontroleerde massa-immigratie een nog veel moordender interetnische klassenstrijd aan het afspelen, die tussen de kleine Vlamingen en de numeriek steeds sterker wordende vreemdelingen.

Een fatsoenlijke auteur, behorende tot de denktank van de Nederlandse PVDA, heeft de ongecontroleerde en nauwelijks begeleide massa-immigratie, één van de grootste schandes van de 20ste-21ste eeuw genoemd. Misschien zullen de muticulturele elites in de toekomst, als er terug enig fatsoen en gezond verstand zal heersen, voor de rechtbank moeten verschijnen...

Zo werkt het lustprincipe (principe de plaisir), paradoxaal als uitstel van het plezier:

Ik had mij voorgenomen om Chinese rijstsoep met kip te maken. Op de tram naar huis, zag ik enkele maten buiten staan roken aan een cafeetje waar ik soms kom. Ik had echt zin om ernaar toe te gaan, om mij aan lichtzinnig plezier over te geven, te zwanzen en onnozel te doen. Er was de keuze om onmiddellijk aan de drang naar plezier toe te geven, of via een grote omweg en uitstel -met veel moeite en tijd- een plezier te bereiken dat waarschijnlijk groter zou zijn: het maken van Chinese rijstsoep met kip.

Gelukkig koos ik voor de laatste omweg van het plezier. Ik heb mijn soep gemaakt. Naast het plezier van een heerlijke soep, was er nog het groter plezier van iets geleerd te hebben: het maken van een complex Oosters gerecht met veel ingrediënten. Dit plezier zou ik gemist hebben, indien ik aan de impuls zou toegegeven hebben om naar het cafeetje te gaan. Het had plezierig kunnen worden, maar voor het zelfde geld ook niet.

Dit is één aspect van het lustprincipe -dat ik liever het plezierprincipe zou noemen, om de seksuele connotatie van 'lustprincipe' te vermijden- met name: uitstel van onmiddellijk plezier, in de hoop een groter plezier te bereiken. De oude epicuristen van de school van Epicurus wisten dit reeds: beter is het aan het plezier van morgen te denken, in plaats van een bepaalde limiet van momentaan genot voorbij te schieten, zodat het plezier van morgen in het gedrang komt.

Pardoxaal is het lustprincipe het psychisch principe dat een grens stelt aan het genieten, zodat de machine van het genot ook in de toekomst blijft draaien, in plaats van door een overkill aan gemakkelijk genot in het heden, het moeilijkere, maar grotere plezier in de toekomst, te hypotheceren.

Tieners kunnen in hogere wiskundige relationele vergelijkingen denken.

Zo hoorde ik een pubermeisje zeggen:

"de beste vriend van de oudste broer van de Kevin."

Waaw! Dit is hogere wiskunde met drie variabelen

1) de beste vriend

2) de oudste broer

3) de Kevin

Ik kan ternauwernood in tweedegraads relationele vergelijkingen denken, zoals:

mijn vriendin

mijn moeder

meestal slechts in de eerste graad:

{Ik}

een singleton, een verzameling met

slechts één element.

Ophet einde het fragment over het conflict, de wederzijdse agressie tussen de twee grote Parijse denkers Lacan en Derrida.

Dow Jones -4.5%

Nasdaq -5%

S&P 500 -5.2%

Dax (Duitsland) -6 %

Tja, wat denken jullie nu, idioten, dat jullie economisch systeem van fiat money een natuurwet is, die eewig zal blijven bestaan?

Alsof de "market" zoiets als de stem van God is?

hier se snoit

vertaling:

voilà snuit

dit lijken

belachelijk klanken

maar

als

Anja dit

zegt

is het 

zielsgoud

verleden jaar had ik iets met een Marokkaans jong bieke

maar dan zag ze een echte bij

op het raam kruipen

ze werd bang

en

zei

c' est une abeille

j' en ai peur

vertaald

in klankschrift

is het

setunabeiljeaneepeur

wanneer je dit herhaalt

krijgt je

setunabeiljeaneepeur

setunabeiljeaneepeur

setunabeiljeaneepeur

setunabeiljeaneepeur

setunabeiljeaneepeur

setunabeiljeaneepeur

setunabeiljeaneepeur

ik vind dit

echte poëzie

of hoe

een jong bieke

bang is

van

een echte bij

We are de Robots van Kraftwerk

over de helse, mechanische machines

genaamd mensen

die de aarde

hebben overspoeld

en wier prgramma is

de aarde te vernietigen 

Duits expressinitisch theater

à la Fritz Laings Metrplis

en Rammstein

Mijn visie op jonge vrouwen

Jonge vrouwen zijn biekes

die over de wereld 

rondzwermen

Je krijgt ze meestal niet vast

alleen enkele pietzakken

krijgen ze vast

Maar ze kunnen zo vreelijk steken

Ik kan het weten

want ik ik ben

 zl zo dikwijls

gestoken

door die jkonge biekes

die kunnen zo venrijnig teken

(tok tok tok)

This is Loraane 's house

and who are you

just no one

I just live here

I 'm sorry about your mother

you look al...lot about her

when 's the funeral?

It was yesterday

Bobby wake up, we' ve got company man 

You already know about the deal

Waht deal?

The deal the deal

let me telle what the deal is

LOrrainde let 

two thirds of the house

to us

and only one third to you

great deal

sharing this shithole 

with two alcoholics

you are alcoholics?

Well this shithole 

is fine to us

This is Lorraine 's house

We cared for here

Welle if you

don 't mind

I' m dressing up

I can ' imagine

a young girl laike you

has never een a naked man

not an old one

-----------

es is Aus!

I made this!

De affectieve aantrekkikng tussen een oudere man en een jongere vrouw

Zal ik de clou vertellen, wat geheten wordt spoiling?

Ach, als je de codes en spellingsfouten kunt ontcijferen:

Travolta is de p* van Johansson...

In een Antwerpse-Vlaams

volkscafé

vindt men de meete

warmte

in deze verschikkellijk

hel dit Antwerpen 

is geworden

de totale kapothie

van het maatschappellijk weefsel

zolang men maaar

de codes begrijpt

van Antwerpe volkscafés

Zonder kennis van diei codes

codes

zijn het levensgevaarlijk plaatsen

maar kennis van die codes

levert je heel veel

maatschappelijke warmte op...

zei in het café tegen een vrouw

of ze wist wat zwanzen is

90 % van wat mensen 

op café vertellen

is pure leugen

90% is waarschijnklijk

maar

' is in alle geval heel veel

Als je wil

overleven in Antwerpse cafés

begrijp dan

heel gooed het concept van zwanzen

pure leugens

Immers zegt mnet niet

"zwaanst na ni"?